Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị Đại Học Xây Dựng 5 năm Hợp tác Đào tạo với Nhật Bản

Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị (UAI) là Viện Nghiên cứu trực thuộc trường Đại học Xây dựng, được biết đến như một địa chỉ tin cậy cho các tổ chức quốc tế tìm hiểu và đặt mối quan hệ hợp tác. Trong nhiều năm qua Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị đã hình thành một mạng lưới hợp tác quốc tế mạnh mẽ trên toàn cầu, trong đó Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược, nhiều hợp tác chuyên sâu mang tính bền vững giữa UAI và các đối tác Nhật Bản đã được thiết lập. Các mối quan hệ này luôn được hợp thức hóa bằng những Thỏa thuận hợp tác với thời hạn từ 3 đến 5 năm và tiếp tục được gia hạn dựa trên sự thành công hiệu quả của hoạt động hợp tác.
 
Lễ ký kết thỏa thuận Hợp tác giữa PGS Doãn Minh Khôi (Viện trưởng UAI) và GS Shinichi Sugahara, Viện trưởng CERAFS
 
Có thể nói Trung tâm đào tạo và nghiên cứu Khoa học – Công nghệ phòng hỏa tiên tiến Đông Á (CERAFS) thuộc trường Đại học Khoa học Tokyo – Nhật Bản là một đối tác đóng vai trò quan trọng trong việc mở đầu các quan hệ hợp tác quốc tế của UAI. Đây là một trung tâm khoa học luôn nhận được sự ưu tiên đặc biệt và nguồn tài trợ quý giá của chính phủ Nhật Bản trong việc phát triển nghiên cứu đào tạo an toàn phòng hỏa và đã được mở rộng tầm ảnh hưởng trên toàn châu Á.
 
Ngày 11/12/2009, CERAFS và UAI đã ký thỏa thuận hợp tác quốc tế về nghiên cứu, đào tạo với chủ đề “Công nghệ phòng hỏa tiên tiến trên thế giới đối với các công trình hiện đại cho các nước trong khu vực Đông Á”.
 
Trong chuỗi các hoạt động thường niên giữa hai bên, khóa học “An toàn phòng hỏa trong kiến trúc và xây dựng hiện đại” đã trở thành một trong những hoạt động đào tạo quan trọng được tổ chức hàng năm tại Việt Nam. Tham gia giảng dạy khóa học về phía Nhật Bản có các Giáo sư, Tiến sĩ của Trường Đại học khoa học Tokyo, Viện Kiến trúc Nhật Bản, Viện nghiên cứu Xây dựng, Hiệp hội Khoa học kỹ thuật phòng hỏa Nhật Bản. Rất nhiều giáo sư có uy tín như Giáo sư Kobayashi Chủ tịch Hội Liên hiệp Xây dựng Khoa học phòng hỏa Nhật Bản, KTS Tomatsu Taiki – Tổng Giám đốc trung tâm thông tin kỹ thuật Nikken Sekkei, TS Mizuno, Giảng viên trung tâm Khoa học và Công nghệ phòng cháy TUS và hơn 20 chuyên gia đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Bangladesh đã tham gia giảng dạy trực tiếp. Phía Việt Nam có các Giáo sư, Chuyên gia đầu ngành đến từ Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Viện Quy hoạch và Kiến trúc Đô thị…. Khóa học đã thu hút được nhiều nhà quản lý, kiến trúc sư, kỹ sư đến từ các tổng công ty, các văn phòng tư vấn trong và ngoài nước. Kết thúc khóa học hai Viện CERAFS của ĐH Tokyo và Viện UAI của ĐHXD đã cấp chứng chỉ Đào tạo cho các học viên tham dự.
Tiếp nối những thành công của khóa học đầu tiên năm 2009, UAI có thêm nhiều động lực để tổ chức những khóa học chuyên sâu hướng tới những đối tượng cụ thể hơn. Thay vì mục tiêu phổ biến rộng rãi kiến thức về An toàn phòng hỏa đối với các Kiến trúc sư và kỹ sư như khóa trước, khóa học năm 2010 chú trọng đi sâu vào hành nghề của Kiến trúc sư và bước đầu giúp các sinh viên ngành kiến trúc quy hoạch và các KTS tiếp cận với khoa học Phòng hỏa. Khóa học này đã nhận được sự bảo trợ của Hội KTS Việt Nam và sự ủng hộ nhiệt tình của Khoa Kiến trúc và Quy hoạch – Trường Đại học Xây dựng. Khóa học diễn ra tốt đẹp trong vòng 3 ngày từ ngày 27 đến 29/12/2010. Đến tham dự và phát biểu khai giảng khóa học có PGS.TS.KTS Phạm Hùng Cường – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng, KTS Nguyễn Tấn Vạn – Chủ tịch Hội KTS Việt Nam, GS.TS.Shinichi  Sugahara, Giám đốc Trung tâm khoa học Phòng cháy Viện Nghiên cứu Khoa học Công nghệ, ĐH Khoa Học Tokyo, Nhật Bản, GS,TS Kobayashi và PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi – Viện trưởng Viện Quy hoạch và Kiến trúc Đô thị, ĐHXD.
 
Ngay sau những thành công của chuỗi hoạt động đào tạo ngắn hạn tại Việt Nam, chính phủ Nhật Bản và CERAFS đã tổ chức khóa đào tạo tại Nhật trong vòng 1 tháng để các học viên có điều kiện nghiên cứu chuyên sâu hơn về lĩnh vực phòng hỏa. Năm 2011, hơn 30 cán bộ, giảng viên của trường Đại học Xây dựng đã tham gia khóa học này và đến đầu năm 2013 UAI và CERAFS đã tuyển chọn được 2 kiến trúc sư của Việt Nam tham gia khóa đào tạo Thạc sỹ của CERAFS tại Nhật Bản. 
 
Xuyên suốt quá trình hợp tác với CERAFS, nhiều cuộc Hội thảo song phương đã được tổ chức không chỉ ở Việt Nam, Nhật Bản mà còn tại nhiều quốc gia của Châu Á với nhiều hoạt động hợp tác nghiên cứu đào tạo bổ ích và hiệu quả. Đánh dấu sự thành công của quá trình hợp tác với CERAFS trong 3 năm qua là sự kiện UAI trở thành thành viên tham dự “Hội thảoThành lập mạng lưới nghiên cứu an toàn phòng hỏa Châu Á” và trở thành một thành viên nòng cốt của diễn đàn. Đây là động lực rất lớn cho sự hợp tác và phát triển trong lĩnh vực an toàn phòng hỏa. Diễn đàn nghiên cứu phòng hỏa lần thứ nhất có tên “Nghiên cứu Đào tạo về An toàn Phòng cháy khu vực Châu Á” được tổ chức vào tháng 11/ 2012 tại trường Đại học Tổng hợp Tokyo. Diễn đàn nghiên cứu phòng hỏa lần thứ hai có tên “Nghiên cứu an toàn phòng cháy cho nhà siêu cao tầng” được tổ chức vào tháng 11/2013 tại Seoul, Hàn quốc. Dự kiến diễn đàn nghiên cứu Châu Á lần thứ ba sẽ tổ chức tại Hà Nội vào năm 2014 do Viện Quy hoạch Kiến trúc Đô thị (UAI) – Đại học Xây dựng chủ trì.
 
Trong khuôn khổ hợp tác với Nhật Bản từ trước đến nay của UAI không thể không nhắc đến Tổng Công ty Kotobuki – một đối tác vô cùng quan trọng trong lĩnh tư vấn Thiết kế đô thị và thiết bị cảnh quan đường phố. Thông qua buổi Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác ngày 23/8/2011, Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị đã chính thức trở thành đối tác địa phương với vai trò giới thiệu và quảng bá các sản phẩm, thương hiệu của Kotobuki tại Việt Nam. Nội dung của thỏa thuận nhấn mạnh Viện Quy hoạch Kiến trúc Đô thị – ĐHXD sẽ cùng hợp tác với Kotobuki trong đào tạo Thiết kế đô thị và thiết kế thi công ngoại thất trang thiết bị đường phố và không gian công cộng. Trong 3 năm qua, sự hợp tác giữa  UAI và Kotobuki liên tục được triển khai trên cả 3 lĩnh vực là Đào tạo, Tư vấn và Ứng dụng. Các khóa học về thiết kế đô thị và tổ chức không gian công cộng đã được tổ chức tại những thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng và Vinh … nhằm nâng cao chất lượng thiết kế đô thị đồng thời gắn liền với thực tế. Đây là cơ hội để các KTS Việt Nam có điều kiện tiếp cận những sản phẩm và công nghệ mới trong lĩnh vực thiết kế đô thị của Nhật Bản và triển khai ứng dụng tại các thành phố ở Việt Nam.
 
Ngoài ra, thông qua giới thiệu của UAI, một loạt các trang thiết bị đồ chơi trẻ em theo công nghệ Nhật Bản đã được triển khai lắp đặt tại hai công viên lớn của Hà Nội là công viên Cầu Giấy và công viên Nghĩa Đô, sự kiện này đã đóng góp một phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng sống và không gian vui chơi cho trẻ em trong đô thị. Bên cạnh đó, Kotobuki đã giúp cho UAI có nhiều ý tưởng mang tính thực tế. Quan trọng nhất phải kể đến Công trình Cung thiếu nhi Hà Nội tại Quận Cầu Giấy, đây là một dự án trọng điểm của Thành phố mà UAI muốn cùng Kotobuki nghiên cứu và đưa vào sử dụng các trang thiết bị nội thất và đồ chơi hiện đại theo công nghệ Nhật Bản. 
 
Có thể nói, hoạt động do UAI tổ chức thu hút sự quan tâm đông đảo của các đồng nghiệp nhất là những cuộc hội thảo chuyên đề, giao lưu, gặp gỡ những Kiến trúc sư nối tiếng đến từ nhiều nước trên thế giới. Rất nhiều những chuyên gia hàng đầu của Nhật bản đã được UAI mời tham dự các buổi nói chuyện nhằm chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi chuyên môn một cách gần gũi và thân mật.
 
Buổi thuyết trình của hai Kiến trúc sư nổi tiếng Tetsuo Furuichi và Sou Fujimoto về Ngôn ngữ Kiến trúc bản địa và Tương lai nguyên thủy được tiến hành tháng 8/2008 là buổi thuyết trình mang tính quốc tế đầu tiên được UAI tổ chức đã để lại tiếng vang lớn, thu hút được sự quan tâm của nhiều kiến trúc sư gạo cội của Việt Nam, tạo tiền đề cho sự thành công của các Hội thảo sau này.
 
Tiếp theo đó là sự xuất hiện của KTS Tadao Ando – kiến trúc sư người Nhật được thế giới biết đến với nhiều công trình nổi tiếng như Nhà thờ Ánh sáng ở Osaka, Bảo tàng nghệ thuật đương đại ở Kagawa…Trong chuyến viếng thăm ngắn ngủi tại Việt Nam tháng11/2008, KTS Tadao Ando đã dành một buổi nói chuyện và gặp gỡ với sinh viên, giảng viên trường Đại học Xây dựng – nơi đã từng có ba cựu sinh viên vinh dự được nhận học bổng thực tập 1 tháng tại xưởng của ông. Buổi giao lưu xúc động đã để lại những ấn tượng sâu sắc cho thầy và trò trường Đại học xây dựng. 
 
Và liên tiếp gần đây là sự hiện diện của các KTS nổi tiếng như KTS Hiroshi Hara – người được thành phố mời sang thiết kế ga đường sắt trên không Hà Nội, KTS Naito Hiroshi với Hội thảo về Kiến trúc gỗ hiện đại,… đã một lần nữa khẳng định giá trị và hiệu quả của sự hợp tác với các bạn Nhật Bản trong lĩnh vực kiến trúc, quy hoạch của Việt Nam. 
 
Đối với Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị  (UAI) – Đại học Xây dựng, 5 năm hợp tác đào tạo với các bạn Nhật Bản là thời gian UAI cảm nhận được rõ nét sự gần gũi về văn hóa, sự sẻ chia về tinh thần và đặc biệt là sự khâm phục về công nghệ. Trong giai đoạn biến đổi khí hậu và sự cần thiết tạo ra một môi trường xanh cho các không gian kiến trúc đô thị tại Việt Nam như hiện nay, việc trao đổi giao lưu văn hóa cũng như học tập các công nghệ hiện đại từ một đất nước phát triển hàng đầu thế giới như Nhật Bản sẽ là điều kiện vững chắc giúp UAI tiến xa hơn nữa trong lĩnh vực quy hoạch và kiến trúc đô thị. 
 
Chúng tôi hy vọng và tin tưởng vững chắc rằng mối quan hệ hợp tác này sẽ ngày càng bền chặt, đem lại những thành tựu quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung. 
 
PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi