KTS Andrei Zerebecky “Bản sắc Việt trong kiến trúc đương đại”

Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ và ngày càng thu hút được sự chú ý của quốc tế như một trung tâm phát triển của thế giới, phần lớn sự chú ý xoay quanh những gì chúng ta đang xây dựng- Liệu đất nước Việt Nam và các thành phố sẽ như thế nào trong 10 – 20 năm nữa? Và đó cũng là câu hỏi chúng tôi đặt ra khi làm việc tại Việt Nam, là lý do chúng tôi đến với Việt Nam và mong muốn được đóng góp vào việc xây dựng đất nước các bạn. Liệu việc xây dựng ngày càng nhiều các trung tâm thương mại, các tòa nhà cao tầng với kiến trúc hiện đại có thể đại diện cho thẩm mỹ thiết kế mang bản sắc Việt Nam?  Câu trả lời rằng, thực tế, những công trình đó không có ý nghĩa riêng biệt đối với Việt Nam, mà chỉ đơn thuần như là sự góp mặt tại nhiều quốc gia đã phát triển tại châu Á và nhiều nơi trên thế giới.

Tôi nghĩ rằng các bạn không dễ dàng bị kiến trúc hiện đại làm phai mờ những đặc điểm riêng về phong tục, tập quán của các thành phố, vùng miền, địa phương đã tích lũy từ hàng nghìn năm. Tương tự như vậy, bạn không thể  nói rằng lối những  trang trí công phu của kiến trúc thuộc địa, hay chủ nghĩa kiến trúc hiện đại sau chiến tranh có thể làm thay đổi những giá trị thẩm mỹ của Việt Nam. Mà thay vào đó, tôi cho rằng, nó đã góp thêm phần đa dạng cho các thành phố của chúng ta và tạo nên bản sắc lịch sử kiến trúc Việt Nam mới.

Kiến trúc Việt Nam đương đại cần được nhìn nhận theo hướng trong kiến trúc đương đại có sự ảnh hưởng và thể hiện sự  tôn trọng lịch sử Việt Nam cùng các giá trị văn hóa truyền thống. Điều đó không chỉ thấy được qua truyền thống xây dựng mà có thể thấy được cả trong văn hóa, trong các hình ảnh biểu tượng, trong ý tưởng thiết kế, hay đơn giản trong việc sử dụng vật liệu xây dựng và màu sắc. Điều đó không phải là để nói rằng, tất cả các tòa nhà chọc trời nên giống như những ngôi đình, chùa hoặc chúng ta nên nhân rộng phong cách kiến trúc truyền thống để tạo  nên một sự liên kết đến những sự kiện lịch sử. Song bằng sự hiểu biết văn hóa Việt Nam và những thói quen sinh hoạt của người dân, những kiến trúc sư giỏi sẽ thiết kế nên những phương án kiến trúc tốt, giải quyết được không gian nội ngoại thất công trình. Bằng cách này, kiến trúc phải phù hợp với bối cảnh và đáp ứng  được với môi trường chung quanh, có khả năng phát triển để xuất hiện một công trình có dấu ấn, khác biệt.

Một vấn đề nữa, chính khí hậu đang là yếu tố căn bản tạo nên sự khác biệt của kiến trúc Việt Nam. Kiến trúc mà đáp ứng được các yếu tố về môi trường và khí hậu, đưa ra các giải pháp tốt về không gian sẽ không chỉ tạo ra một tòa nhà có chất lượng tốt, mà còn có tiềm năng để tạo ra một công trình điểm nhấn thẩm mỹ của khu vực. Do đó, điều này có thể xem xét như là một điểm khởi đầu cho sự phát triển của  một giá trị thẩm mỹ mới ở Việt Nam – hoặc cũng có thể coi đó là một lớp lịch sử mới hy vọng mang đến một ví dụ điển hình về sự phát triển tốt đẹp ở các nước châu Á.

Bích Vượng (thực hiện)