Gần đây, PLA Studio đã gây ấn tượng mạnh tại các giải thưởng kiến trúc uy tín với triết lý thiết kế lấy thiên nhiên làm gốc. Đặc biệt, công trình Công viên Bốn Mùa vừa được trao Giải Bạc tại Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2024-2025. Tạp chí Kiến trúc đã có cuộc trò chuyện với ThS. KTS Thái Lan Anh, người sáng lập PLA studio và cũng là một trong các tác giả của công trình, để lắng nghe những chia sẻ của chị về hành trình làm nghề và quan điểm kiến tạo không gian sống bền vững, nhân văn.
Phóng viên (PV): Chào chị, trước hết, xin chúc mừng chị và PLA với những Giải thưởng danh giá vừa đạt được! Chị có thể chia sẻ với độc giả TCKT về những giải thưởng và hành trình kiến trúc mà chị đã chọn?
KTS Thái Lan Anh: Tôi đến với kiến trúc cảnh quan không phải từ một lựa chọn rõ ràng ban đầu, mà là một sự “gặp gỡ” rất tự nhiên. Vốn xuất thân là một KTS công trình, nhưng khi có cơ hội bước chân vào lĩnh vực thiết kế cảnh quan, tôi cảm thấy đây thực sự là điều dành cho mình. Trước hết, tôi là một người yêu thiên nhiên. Tôi thấy mình hạnh phúc hơn khi ở giữa thiên nhiên hơn là ở trong bất kỳ công trình kín nào. Sự gần gũi với cây cối giúp tôi cảm nhận rõ hơn về cuộc sống – Về sự an yên. Và hơn hết, tôi cảm nhận được niềm hạnh phúc khi thấy mình là một phần gắn bó trong tự nhiên. Chính vì vậy, mỗi dự án tôi thực hiện luôn bắt đầu từ một câu hỏi: “Làm thế nào để con người sống gần hơn với tự nhiên? – Sống chậm lại, cảm nhận nhiều hơn?”. Tôi và cộng sự luôn tìm cách không “can thiệp” vào thiên nhiên, mà tìm cách “đối thoại” với nó.
Gần đây, chúng tôi mới bắt đầu tham gia các Giải thưởng. Vì vậy, việc các dự án của PLA Studio nhận được sự ghi nhận với 3 giải Vàng, 4 giải Bạc và 1 giải Đồng (Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia và Giải thưởng Quy hoạch đô thị Quốc gia) trong các năm 2022 và 2024 là một điều vô cùng đáng quý. Nhưng với tôi, ý nghĩa lớn hơn cả là niềm tin rằng: Kiến trúc cảnh quan đang dần có vị thế xứng đáng. Và, quan trọng hơn, việc nâng cao chất lượng sống bằng cách đưa con người trở về với thiên nhiên đang trở thành một xu hướng sống đầy nhân văn.
PV: Triết lý “đối thoại với thiên nhiên” đã được chị cụ thể hóa ra sao trong dự án Công viên Bốn Mùa, từ ý tưởng, giải pháp cho đến cách sử dụng vật liệu như thế nào?
KTS. Thái Lan Anh: Chúng tôi may mắn được làm việc cùng Ecopark, chủ đầu tư vô cùng tâm huyết với tầm nhìn sâu sắc và vượt trội. Công viên Bốn Mùa được thai nghén từ một ý niệm rất đơn giản: Thiên nhiên không bao giờ ngừng chuyển mình, và con người cũng vậy.
Trong dự án này, chúng tôi thực hiện theo nguyên tắc “Thiết kế để thiên nhiên dẫn bước”. Điều này thể hiện từ việc giữ lại cây cũ, tận dụng địa hình tự nhiên, cho tới cách bố trí lối đi để giữ lại tối đa cây cối trên hiện trạng. Tôi luôn tin rằng mỗi viên đá, mảnh gỗ đều có linh hồn và cần được “đối xử” đúng. Chúng tôi kết hợp xử lý kỹ thuật hiện đại với tinh thần thủ công truyền thống, lựa chọn vật liệu địa phương và để chúng “già đi đẹp đẽ” – Đó là cách hướng đến sự bền vững.
PV: Theo chị, kiến trúc sinh thái và bền vững ở Việt Nam đang đứng trước cơ hội và thách thức gì?
KTS. Thái Lan Anh: Tôi cho rằng cơ hội lớn nhất hiện nay là: Chúng ta đã bắt đầu học cách lắng nghe thiên nhiên một cách nghiêm túc hơn. Sau thời gian dài sống trong bê tông và cách biệt với tự nhiên, con người đang thực sự khao khát được “thở”, được chạm vào cây xanh, ánh sáng và sự yên tĩnh. Việc sống xanh không còn là xu hướng, mà là một nhu cầu nội tại để khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.
Tôi thấy rõ điều đó khi các chủ đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi: “Làm sao để cư dân sống gần thiên nhiên mỗi ngày?” Thay vì “Làm sao để tối ưu diện tích sử dụng”. Tiêu biểu như các dự án của tập đoàn Ecopark, nơi không gian xanh không chỉ là yếu tố trang trí, mà là triết lý cốt lõi – Mỗi công viên, mỗi đường dạo, mỗi khoảng trống đều được tạo ra để phục vụ một lối sống sinh thái, nhân văn và đầy trải nghiệm.
Tất nhiên, thách thức vẫn còn đó, từ cách nhìn nhận đầu tư, mô hình vận hành cho đến khung pháp lý. Nhưng tôi tin rằng, khi nhu cầu sống xanh đủ lớn, và khi con người tìm thấy sự chữa lành trong thiên nhiên, cảnh quan sẽ trở thành phần quan trọng nhất trong việc kiến tạo chất lượng sống bền vững cho cộng đồng.
PV: Nhìn lại hành trình đã qua, chị có thể chia sẻ về dự định tương lai?
KTS. Thái Lan Anh: Thành công của những dự án gần đây đã củng cố thêm niềm tin trong tôi vào con đường mà mình đã chọn: Lấy thiên nhiên làm nền tảng, để giúp con người sống hạnh phúc hơn.
Mỗi không gian là một cuộc đối thoại giữa con người và thiên nhiên. Và tôi tin rằng khi chúng ta thiết kế bằng sự thấu cảm, cảnh quan không chỉ trở thành bối cảnh sống, mà còn là nơi nuôi dưỡng cảm xúc và khơi nguồn cho những đổi thay tích cực trong lối sống của cộng đồng.
Trong chặng đường phía trước, tôi vẫn muốn tiếp tục sáng tạo, tiếp tục “gieo trồng” những khoảng xanh mới. Nhưng song song với đó, tôi cũng mong được chia sẻ nhiều hơn — Với sinh viên, với cộng đồng, với những người trẻ đang đứng giữa ngã rẽ của sự lựa chọn.
Bởi tôi tin rằng: Kiến trúc cảnh quan không chỉ là công việc tạo hình cho không gian, mà còn góp phần quan trọng trong việc định hình một lối sống bền vững, tử tế và đầy cảm xúc.
PV: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của chị!
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 07-2025)
