Nhà ở nông thôn hiện đại: Khai thác Bản địa – Kết nối Công nghệ

Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2021 vừa qua, với chủ đề hướng tới đề cao tinh thần “Khai thác Bản địa – Kết nối Công nghệ” đã được thể hiện khá rõ nét qua các công trình nhà ở nông thôn hiện đại. Điều này đã góp phần không nhỏ trong định hướng sáng tạo kiến trúc theo xu hướng tiến bộ nhưng vẫn gắn liền với bản sắc, đồng thời đề cao vai trò và trách nhiệm của giới KTS đối với xã hội.

Trân trọng giới thiệu giới thiệu đến bạn đọc một số công trình nhà ở nông thôn đạt giải tại Giải thưởng Kiến trúc Quốc Gia 2021!

Nhà Gia Nghĩa: Cảm hứng từ ngôi nhà dài truyền thống

Giải Bạc – Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2021, hạng mục nhà ở nông thôn được trao cho Công trình Nhà Gia Nghĩa. Công trình được Hội đồng Giám khảo đánh giá cao với việc liên kết truyền thống và hiện đại qua hình thức Mái và Hiên, cũng như thiết kế kiến trúc tổng thể đẹp, gắn kết với địa hình và sử dụng vật liệu địa phương một cách nhuần nhuyễn. Công trình là một mô hình “Nhà dài truyền thống” có thể nhân rộng trên các vùng đồi núi, lưu giữ bản sắc văn hóa.

Thông tin công trình:

  • Tên công trình: Nhà Gia Nghĩa
  • Tác giả: KTS. Đoàn Bằng Giang, Vũ Đình Hải, Hoàng Duy – G+architects
  • Địa điểm: Gia Nghĩa – Đắc Nông
  • Năm hoàn thành: 2019
  • Diện tích đất: 300m2
  • Diện tích xây dựng: 150m2

Đặc biệt, khi thiết kế ngôi nhà, các KTS rất chú trọng đến việc tận dụng tối đa lợi thế xây dựng của khu đất và những vật liệu có sẵn của địa phương. Những vật liệu địa phương như đá xây, gỗ cây cà phê, gỗ cũ đã qua sử dụng được tái sử dụng, tăng thêm hồn nơi chốn cho chính ngôi nhà.

Phần mái của ngôi nhà được làm từ mái ngói đỏ truyền thống. Tường được bảo vệ bằng 2 lớp xi măng – hồ dầu. Ngôi nhà sử dụng kết cấu sàn bê tông cốt thép và hệ cửa lam gỗ theo phân vị dọc được bố trí trải dài xuyên suốt mặt dứng, với cấu tạo bằng 2 lớp lam gỗ bên ngoài, cửa kính bên trong giúp không gian bên trong ngôi nhà, giảm thiếu được ánh sáng trực tiếp. Nhìn tổng thể phần lam mặt tiền như một lớp rèm nhẹ bảo vệ không gian bên trong khỏi ánh nắng trực tiếp. Cũng nhờ thiết kế mái cao xòe rộng và hệ cửa đóng mở chủ động này mà Nhà Gia Nghĩa ấm vào mùa lạnh, mát vào mùa hè.

Hàng rào tận dụng những thân cây

Dự án “Nhà ở 3 Gian”: Chuỗi nhà ở nông thôn hiện đại

Với mong muốn gìn giữ tinh hoa kiến trúc truyền thống, KTS Nguyễn Khắc Phước và nhóm cộng sự thông qua dự án “Nhà ở 3Gian” về giải pháp ứng dụng trong mô hình nhà ở nông thôn đã mang đến những không gian sống tốt, thân thiện với môi trường, truyền cảm cảm hứng và góp phần lưu giữ, phát huy bản sắc kiến trúc cho ngôi nhà Việt theo một cách đương đại mới.

Chuỗi dự án “3 gian” hiện nay đã có 3 công trình: Nhà 3 gian, Nhà mái trượt và Nhà chóp nón tại Đô Lương, Nghệ An. Nguyễn Khắc Phước Architects vẫn đang tiếp tục thực hiện thêm nhiều công trình nhà ở nông thôn tại các tỉnh Thái Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh. Những ngôi nhà ở trong dự án “3gian” hy vọng sẽ là những mô hình nhà ở nông thôn kiểu mẫu mang hơi thở của nông thôn đương đại trên nền tảng văn hóa và truyên thống địa phương trong bối cảnh hiện tại.

“Nhà 3 gian”

Được nghiên cứu thiết kế cho cặp vợ chồng trẻ và hai đứa con nhỏ. Với chi phí hạn chế, nên vợ chồng chủ nhà mong muốn có một ngôi nhà đơn giản, nhỏ xinh, mọi thứ không quá cầu kỳ nhưng thoáng mát. Kết hợp với thực tế khu đất dài và hẹp, khác với cấu trúc nông thôn truyền thống trong vùng, nhóm KTS thiết kế đã sử dụng cấu trúc ngôi nhà ở 3 gian truyền thống, tổ hợp và sắp xếp lại “3 trong 1” vào khu đất dài và hẹp. Có 2 khoảng sân trong đảm bảo tính liên kết trong và ngoài, đồng thời kết nối các không gian riêng của các thành viên trong gia đình. Khoảng sân vườn trước kết hợp mái hiên tạo thành không gian sinh hoạt và giao lưu văn hóa với láng giềng ngoài trời. Đây là nét đặc trưng văn hóa sinh hoạt ngoài trời tại vùng nông thôn Bắc Trung Bộ. Mái ngói truyền thống được đưa vào kết hợp hệ vì kèo sắc cách điệu cho kết cấu đỡ mái.

Thông tin công trình:

  • Năm hoàn thành: 2019
  • Địa điểm xây dựng: Khối 6, thị trấn Đô Lương, Nghệ An
  • Diện tích xây dựng: 120m2
  • Diện tích khu đất: 146m2 (7,7x19m)

Nhà mái trượt

“Nhà mái trượt” được lấy ý tưởng chủ đạo với 3 mái hiên lớn. Với nhiều người, khoảng hiên nhà ấy là góc lưu giữ nhiều kỷ niệm ký ức với những hình ảnh quen thuộc qua năm tháng. 3 hệ mái trượt hình thành nên các khoảng đệm chuyển tiếp không gian cho ngôi nhà. Hệ xà gồ mái sắt cách điệu được kết hợp cùng mái ngói đỏ truyền thống. Không gian tầng 1 được tổ chức gồm 2 khoảng vườn trước và sau, có không gian giếng trời giữa nhằm đảm bảo tính lưu thông không khí trong khu đất hẹp của ngôi nhà. Bằng những giải pháp kiến trúc đã tạo ra công trình hiện đại kết hợp nhịp nhàng với những yếu tố truyền thống, lưu giữ nếp sống đáng trân quý của người Việt từ ngàn xưa trong bối cảnh nông thôn đương đại ngày nay.

Thông tin công trình:

  • Địa điểm: Khối 6, thị trấn Đô Lương, Nghệ An
  • Năm hoàn thành: 2019
  • Diện tích xây dựng: 120m2
  • Diện tích khu đất: 146 m2

Thu Vân
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 02-2022)