Tính biểu tượng và nghệ thuật trong thiết kế công trình cầu

1. Ý nghĩa biểu tượng của cây cầu

1.1. Kết nối và giao thoa

Chức năng chính của cầu vượt sông là phục vụ giao thông kết nối hai bên bờ sông. Trong những năm chiến tranh, bom đạn, các cây cầu được xây dựng, kể cả những cây cầu phao được thi công nhanh chóng cũng nhằm đáp ứng chức năng giao thông, luân chuyển hàng hóa nhanh và tiết kiệm nhất. Các yêu cầu về kiến trúc, cảnh quan không đặt ra khi lập dự án xây dựng.

Năm 1954, hòa bình lập lại nhưng nước ta vẫn tạm thời bị chia cắt hai miền Nam, Bắc. Nhiệm vụ lớn nhất của ngành giao thông vận tải trong thời kỳ này là khôi phục lại hệ thống giao thông để phục vụ phát triển kinh tế miền Bắc đồng thời chi viện cho chiến trường miền Nam. Cầu Hàm Rồng, Cầu Việt Trì, Cầu Phủ Lạng Thương… và hàng loạt cầu trên các tuyến đường sắt Hà Nội – Vinh, Hà Nội – Lào Cai, Hà Nội – Hải Phòng, Hà Nội – Lạng Sơn có kết cấu chủ yếu là dàn thép đã được xây dựng trong thời kỳ 1954 – 1964.

Sự tàn phá của chiến tranh trong một giai đoạn dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống giao thông cả hai miền Nam, Bắc. Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, có thể nói không còn một tuyến đường bộ nào ở miền Bắc đạt cấp kỹ thuật đồng bộ. Do yêu cầu về tiến độ và tận dụng vật tư trong các kho sau chiến tranh cũng như nguồn vốn hạn chế, đất nước bị bao vây cấm vận, vật tư, thiết bị, công nghệ chủ yếu được trợ giúp từ Liên Xô, CHDC Đức, Hung-ga-ri, Bun-ga-ri… nên trong giai đoạn 1975 – 1986, các loại hình cầu dàn thép, dầm thép liên hợp bê tông cốt thép chiếm tỷ trọng đáng kể. Trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 1995, do đất nước vẫn đang bị bao vây, cấm vận, ngân sách nhà nước hết sức khó khăn nên ngành GTVT tập trung chủ yếu nguồn lực cho công tác duy tu bảo dưỡng để đảm bảo ATGT và triển khai xây dựng một số công trình thực sự cấp bách. Có tầm vóc lớn, góp phần phát triển kinh tế xã hội như: Cầu Rào, Niệm, An Dương (Hải Phòng) cầu Bo (Thái Bình) là cầu bê tông dự ứng lực thi công bằng công nghệ lắp hẫng; cầu Yên Bái, Đò Quan, Bến Thủy, Việt Trì, Phong Châu… bằng dàn thép.

Tuy nhiên, kiểu dáng, hình thức cầu cũng đã được coi trọng từ trước đó, kể cả cầu với chức năng giao thông hay tạo dựng cảnh quan. Từ thế kỷ 19-20, khi hình thành những đô thị sông nước hay cảnh quan khu vực di tích, tôn giáo tín ngưỡng, ông cha ta đã chuyên tâm sáng tác, tạo nên nhiều tác phẩm là những cây cầu đẹp, có nơi còn kết hợp không gian tâm linh, tín ngưỡng… làm điểm nhấn duyên dáng, quyến rũ và đến ngày nay vẫn là điểm đến thu hút du khách như các cây cầu cong có mái: Cầu chùa Hội An (Quảng Nam), cầu ngói Thanh Toàn, cầu Kim Sơn (Ninh Bình), cầu Bình Vọng (Thường Tín, Hà Nội), cầu chùa Lương, chùa Thượng (Nam Định)… hoặc như cầu Thê Húc sơn đỏ dẫn vào đền Ngọc Sơn (Hà Nội).

Các cây cầu lớn vượt sông như cầu Long Biên (Hà Nội), Tràng Tiền (Huế) với công nghệ cầu thép tiên tiến thời bấy giờ, đến nay vẫn giữ nguyên vẻ đẹp, giá trị về kiến trúc, cảnh quan và trở thành di sản của các đô thị lịch sử này.

1.2. Sự vững chãi và vượt khó

Khi nói về cầu, không chỉ đơn thuần nói về một dạng công trình giao thông bắc qua những địa hình sông núi, biển hồ, đô thị… để kết nối các điểm đi và đến một cách liên tục mà còn nói về những đóng góp vào tiến trình phát triển đời sống xã hội ở rất nhiều khía cạnh khác nhau. Do đó, tiến trình văn minh hóa của con người gắn liền với những cây cầu, từ kết cấu thô sơ nhỏ bé tới phức tạp đồ sộ. Các chuyên gia cầu đường vẫn nói rằng, trong mỗi cây cầu ngày nay đều có bóng dáng của những cây cầu cổ xưa, mặc dù với những cặp mắt thông thường chỉ thuần túy lướt qua bề ngoài hiện đại của chúng thì thật khó hình dung ra điều này.

Trong giai đoạn bùng nổ của ngành cầu đường, khắp nơi trên thế giới, người ta chứng kiến những cây cầu ngoạn mục bắc qua sông dữ, nơi phơi bày các thách thức qua nhiều thế kỷ về độ dốc, địa hình, tốc độ chảy của dòng nước… nhưng nay đã chịu quy phục trước óc sáng tạo và những tiến bộ kỹ thuật của con người.

1.3. Biểu tượng văn hóa và thời đại

Kiến trúc cầu thường thể hiện nét văn hóa riêng của khu vực xây dựng, cũng như các công nghệ và phong cách đặc trưng của thời đại nó được xây dựng. Mục tiêu chính của thiết kế cầu là đảm bảo tính ổn định, độ bền và chức năng của cầu trong suốt vòng đời dự kiến của nó. Ngoài ra, một loạt các yếu tố được xem xét như điều kiện địa lý và địa chất của địa điểm, khả năng chịu tải, lựa chọn vật liệu và tác động tổng thể của nó đến môi trường. Do đó, lịch sử thiết kế cầu là một hành trình hấp dẫn kéo dài hàng nghìn năm và thể hiện sự phát triển của các kỹ thuật, vật liệu và phong cách kiến trúc trong các cộng đồng bắc cầu. Điều này được thể hiện rõ ràng trong sự biến đổi của cây cầu qua các thời đại

Thời kỳ cổ đại (1000 năm trước CN)

Những cây cầu đầu tiên là những cấu trúc đơn giản, chức năng được làm từ vật liệu tự nhiên. Những thiết kế cầu này đơn giản và cơ bản để tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển và buôn bán qua sông và khe núi. Thường là cầu dầm cơ bản và cầu vòm, chúng có nhịp rất ngắn và được xây dựng nổi bật bằng vật liệu có sẵn xung quanh địa điểm. Vật liệu chủ yếu bằng gỗ, dây leo và đá

Đặc trưng, tính chất:

• Những thiết kế cầu này được các nền văn minh Lưỡng Hà, Ai Cập và Hy Lạp áp dụng;
• Cấu trúc của chúng cho thấy thoáng qua cuộc sống trong thời đại mà thương mại mới chỉ phát triển sơ khởi

Thời kỳ La Mã

Cầu La Mã là minh chứng cho sức mạnh kỹ thuật đáng kinh ngạc của Rome cổ đại và cách tiếp cận sáng tạo của họ đối với việc xây dựng. Các kỹ sư La Mã đã sử dụng vật liệu chất lượng cao mang lại sức mạnh và độ bền ấn tượng cho các công trình cầu của họ. Chúng đẹp về mặt thẩm mỹ, áp dụng các nguyên tắc của thiết kế cầu vòm trong khi vẫn có chức năng. Nhiều trong số chúng vẫn tiếp tục tồn tại. Vật liệu chủ yếu bằng đá, bê tông La Mã (bao gồm tro núi lửa, vôi và cốt liệu)

Đặc trưng, tính chất:

• Để có một quy trình xây dựng hợp lý, người La Mã đã chuẩn hóa các thiết kế và kỹ thuật xây dựng của họ;
• Mặc dù những cây cầu này bền, nhưng chúng đòi hỏi nhiều công sức và tính chất lặp đi lặp lại.

Thời kỳ Trung cổ

Trong thời Trung cổ, thiết kế cầu đã tiến triển thêm một bước mới, với việc xây dựng những cây cầu vòm đá đáng chú ý ở châu Âu. Việc sử dụng các vòm nhọn và trụ đỡ cho phép xây dựng những cây cầu lớn hơn và bền hơn cùng với các kết cấu vòm ổn định được tập trung xung quanh một khung gỗ tạm thời, để hỗ trợ chúng cho đến khi chúng được lắp đặt. Vật liệu được sử dụng chủ yếu là đá, bê tông, vữa.

Đặc trưng, tính chất:

• Những cây cầu này đóng vai trò là điểm chiến lược trong các cuộc xung đột để kiểm soát việc di chuyển;
• Chúng được phát triển nổi bật ở một số vùng của Châu Âu do sự bành trướng ồ ạt của các Vương quốc;
• Chúng được trang trí cầu kỳ và vị trí của chúng có giá trị nhất định trong quá trình phân chia đất đai.

Thời kỳ Phục Hưng và Baroque

Thời kỳ Phục hưng chứng kiến sự phát triển của các thiết kế cầu sáng tạo, phản ánh sự kết hợp giữa các nguyên tắc kỹ thuật và nghệ thuật được ca ngợi rất nhiều trong thời kỳ này. Trong thời kỳ Baroque, những cây cầu trang trí công phu với các yếu tố trang trí trở nên phổ biến, thể hiện sự hùng vĩ của thời đại. Những cây cầu này được tồn tại và được trân trọng cho tới ngày nay vì ý nghĩa lịch sử, giá trị văn hóa và những đóng góp của chúng cho sự phát triển của thiết kế cầu như một hình thức nghệ thuật, đặc biệt là ở châu Âu. Đây là thời kỳ mà cầu cũng được coi là tác phẩm nghệ thuật. Vật liệu chủ yếu được sử dụng là đá, bê tông, vữa, gỗ

• Những thiết kế cầu này áp dụng các nguyên tắc của kiến trúc cổ điển: Đối xứng, tỷ lệ cân đối và hài hòa;
• Chúng thường được trang trí bằng các yếu tố trang trí, tác phẩm điêu khắc và phù điêu tôn vinh các chủ đề cổ điển, sự kiện lịch sử hoặc các câu chuyện thần thoại;
• Thời kỳ Phục hưng chứng kiến việc áp dụng các kỹ thuật sáng tạo, bao gồm việc sử dụng các vòm phân đoạn, vòm hình elip và vòm thùng. Những tiến bộ này cho phép tạo ra những nhịp cầu dài hơn và tăng khả năng chịu tải.

Thời kỳ cách mạng công nghiệp

Thế kỷ 19 chứng kiến sự gia tăng đột biến trong việc xây dựng cầu treo, sử dụng cáp thép chắc chắn để hỗ trợ mặt cầu trên những nhịp cầu dài. Đặc biệt, thép đã trở thành vật liệu chủ đạo vì nó có độ bền, độ chắc và tính linh hoạt đặc biệt, cho phép xây dựng những nhịp cầu dài hơn và thiết kế cầu phức tạp hơn. Vật liệu chủ yếu sử dụng là sắt và thép (cáp thép)

Đặc trưng, tính chất:

• Kỷ nguyên hậu Cách mạng Công nghiệp chứng kiến những tiến bộ hơn nữa trong khoa học vật liệu dẫn đến thiết kế của những cây cầu bền hơn, đàn hồi hơn và có khả năng chịu được tải trọng nặng hơn;
• Những điều này đã hỗ trợ cho tuổi thọ của thiết kế và việc bảo trì tổng thể cây cầu

Thời kỳ hiện đại:

Thế kỷ 20 chứng kiến những tiến bộ hơn nữa trong thiết kế cầu, với sự ra đời của bê tông cốt thép và bê tông ứng suất trước, cho phép xây dựng các công trình bền và tiết kiệm chi phí. Các loại cầu mới như cầu dây văng cũng xuất hiện, mang lại tính thẩm mỹ và hiệu quả độc đáo khi bắc qua những khoảng cách lớn. Vật liệu: Sắt, thép, bê tông cốt thép, bê tông ứng suất trước

Đặc trưng, tính chất:

• Sử dụng các vật liệu tiên tiến, chẳng hạn như thép cường độ cao, polyme gia cường sợi và bê tông hiệu suất cực cao. Những vật liệu này mang lại độ bền, tuổi thọ và khả năng chịu tải được cải thiện;
• Thiết kế cầu hiện đại phù hợp với nhiều phương thức vận tải, thúc đẩy kết nối đa phương thức. Những cây cầu cung cấp lối đi an toàn cho người đi bộ, người đi xe đạp, phương tiện công cộng và phương tiện cơ giới, góp phần vào khả năng di chuyển hiệu quả trong đô thị.

Thế kỷ 21

Với sự tập trung ngày càng tăng vào tính bền vững và trách nhiệm với môi trường, các cây cầu thế kỷ 21 được thiết kế theo các nguyên tắc thân thiện với môi trường. Các kỹ sư sử dụng vật liệu tái chế, lựa chọn phương pháp xây dựng tiết kiệm năng lượng và kết hợp các tính năng để giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái xung quanh. Các thiết kế được tiếp cận bằng phương pháp tính toán nhiều hơn với sự phát triển của AI, tạo ra những cây cầu mất ít thời gian xây dựng hơn, có lượng khí thải carbon thấp hơn và tuân thủ các nguyên tắc về tính bền vững. Vật liệu: Sắt, thép, bê tông cốt thép, bê tông ứng suất trước, nhựa đường

Đặc trưng, tính chất:

• Các cân nhắc về thiết kế ngày nay bao gồm bảo tồn môi trường sống, bảo tồn đường thủy và giảm lượng khí thải carbon trong quá trình xây dựng và vận hành;
• Những cây cầu này thường tích hợp các công nghệ tiên tiến, chẳng hạn như cảm biến thông minh để theo dõi tình trạng kết cấu, hệ thống chiếu sáng thích ứng và thu thập dữ liệu để quản lý và an toàn giao thông;
• Đồng thời được thiết kế để chịu được hoạt động địa chấn, lũ lụt và các thách thức khác, đảm bảo an toàn công cộng.

2. Nghệ thuật và thẩm mỹ trong thiết kế cầu

Cầu không chỉ là một công trình gắn liền với đời sống kinh tế xã hội của người dân. Nó còn là một phương tiện để lưu thông và là một công trình để kết nối các khu vực vùng miền. Đó là điều hiển nhiên và ai cũng nhìn thấy. Tuy nhiên có một điều còn ẩn chứa trong những cây cầu mà không phải ai cũng nhìn thấu. Đó là giá trị văn hóa – thẩm mỹ mà cây cầu có thể mang lại cho các đô thị, các địa phương với những đặc trưng địa lý, văn hóa lịch sử khác nhau.

Để công trình cầu trở thành một tác phẩm kiến trúc là điều không đơn giản. Đặc biệt trong thời đại ngày nay, cầu không chỉ là một công trình giao thông, nó còn là một tác phẩm nghệ thuật, một biểu tượng văn hóa maketing hình ảnh đô thị, tinh thần nơi chốn. Trên thế giới, tác phẩm kiến trúc cầu được gắn liền với các KTS nổi tiếng như KTS Santiago Calatrava (Tây Ban Nha) với những cây cầu nổi tiếng của mình.

Ở Việt Nam, trong khoảng chục năm trở lại đây, khi một số cây cầu trong nước được thiết kế và xây dựng bởi các nhà thầu quốc tế đã mang lại cho các TP những vẻ đẹp riêng đặc sắc, thì chất lượng kiến trúc cầu đã dần dần được quan tâm và cải thiện. Một số cuộc thi tuyển kiến trúc cầu đã có sự tham gia của các KTS kết hợp với các kĩ sư kết cấu để tạo ra những cây cầu vừa hợp lý về kết cấu lại vừa có tính thẩm mỹ cao về kiến trúc. Tính thẩm mỹ của công trình cầu được thể hiện ở 3 khía cạnh: Hình dạng và hình học, ánh sáng và màu sắc, vật liệu và kết cấu.

2.1. Hình dáng và hình học độc đáo

Sự sáng tạo của KTS trong công trình cầu không phải chỉ là sáng tác các hình thức trang trí, các chi tiết lan can, kiểu đèn…Mà quan trọng hơn là phải tạo ra một giải pháp hình thức độc đáo dựa trên sơ đồ làm việc của hệ thống kết cấu chịu lực của cầu. Ví dụ, trong thiết kế cầu dây văng hay cầu extradosed, sự cách điệu và xử lý hình khối các tháp chịu lực kết hợp với hệ thống dây văng có thể tạo nên những hình thức mới, được cách điệu từ hệ thống kí hiệu mang ý nghĩa nhân văn và hình tượng văn hóa địa phương

2.2. Ánh sáng và màu sắc

Nghệ thuật chiếu sáng cho cầu vào ban đêm có thể tạo nên sức hút thị giác mạnh mẽ, đồng thời phản ánh nét văn hóa của khu vực. Trong bức tranh đô thị hiện đại, cây cầu không chỉ đơn thuần là công trình giao thông kết nối hai bờ, mà còn là điểm nhấn kiến trúc, biểu tượng của sự phát triển. Về đêm, hệ thống chiếu sáng cầu chính là yếu tố then chốt làm nổi bật vẻ đẹp kiến trúc, đồng thời đảm bảo an toàn cho người và phương tiện qua lại.

• An toàn giao thông: Ánh sáng đầy đủ và đồng đều giúp người lái xe nhận biết rõ các chướng ngại vật, biển báo, và các phương tiện khác, giảm thiểu tai nạn giao thông, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc ban đêm.
• Thẩm mỹ đô thị: Chiếu sáng cầu tạo nên những hiệu ứng ánh sáng độc đáo, làm nổi bật kiến trúc cầu, tạo điểm nhấn cho cảnh quan đô thị về đêm, góp phần thu hút khách du lịch và nâng cao giá trị không gian sống.
• An ninh trật tự: Ánh sáng đầy đủ giúp ngăn chặn các hoạt động tội phạm, tạo cảm giác an toàn cho người dân khi đi qua cầu vào ban đêm.

Chiếu sáng cầu là một nghệ thuật kết hợp với kỹ thuật, đòi hỏi sự tinh tế trong thiết kế và sự chính xác trong triển khai. Một hệ thống làm sáng bừng cầu hoàn hảo không chỉ đảm bảo tránh nguy hiểm giao thông mà còn nâng cao giá trị thẩm mỹ của cảnh quan khu đô thị, tạo nên những công trình biểu tượng lộng lẫy về đêm. Với sự phát triển của công nghệ và sự sáng tạo trong thiết kế, trang hoàng bằng ánh sáng cầu ngày càng trở thành một phần quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nơi phố thị hiện đại.

2.3. Vật liệu và kết cấu

Cầu là một ngành khoa học kết cấu với các nguyên tắc chặt chẽ, ngay từ xa xưa người ta đã xem cầu là một phần của kiến trúc mà kiến trúc là một ngành khoa học nghệ thuật lâu đời nhất của con người xuất hiện từ thời tiền sử khi con người bắt đầu rời khỏi hang đá ra sống ở lều cỏ. Cầu còn là một môn khoa học nghệ thuật kết cấu và cụm từ “nghệ thuật kết cấu” mới chỉ được công nhận thời gian gần đây.

Cần có những nguyên tắc chung cho thiết kế kiến trúc cầu trong đô thị. Hiểu theo nghĩa hiện đại thì các công trình cầu không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật với vẻ đẹp khách quan và tồn tại vĩnh cửu mà còn là một sản phẩm sáng tạo của con người thỏa mãn tối đa công năng sử dụng và bền vững theo thời gian. Chính vì vậy, trong tác phẩm “Die Brücke und die Stadt – Cây cầu và thành phố” của Daniel Biau, Presses des Pont, Paris 2012, trong số 15 cây cầu tuyệt đẹp gắn liền với các thành phố, cầu Long Biên của Hà Nội đã được lựa chọn giới thiệu đại diện cho khu vực Đông Nam Á.

3. Vai trò của cầu trong cảnh quan đô thị và văn hóa khu vực

3.1. Tính hài hòa với cảnh quan, tôn vinh cảnh quan

Những cây cầu mang đến một cơ hội vô song cho sự bền vững. Ngoài việc tạo ra các kết nối có thể kích thích nhiều thập kỷ phát triển và hoạt động thương mại, chúng được xây dựng để tồn tại trong nhiều năm. Thông qua hình thức (kiến trúc và thẩm mỹ) và chức năng (giao thông), chúng có thể đóng góp vào bản sắc văn hóa và khả năng sống của các khu vực tạo ra những địa điểm mang tính biểu tượng, có khả năng thu hút được các hoạt động chức năng công cộng và được sự quan tâm, đánh giá cao của cộng đồng.

Một cây cầu cần phải được xem xét cẩn thận về tác động của nó đối với cư dân khu vực hoặc người tham gia giao thông. Bởi vì cây cầu được nhìn từ nhiều góc độ và người xem nhìn thấy chúng từ nhiều điều kiện khác nhau. Chúng không phải là những cấu trúc đơn lẻ, mà là thành phần của cảnh quan xung quanh, một phần của bộ phận cơ sở hạ tầng được thiết kế hoặc trên đường phố. Chúng được nhìn thấy từ gần, từ xa, từ sông và các con đường khác.

Người xem có thể đứng yên hoặc di chuyển đến hoặc qua cầu ở các tốc độ khác nhau và nhiều loại phương tiện.

3.2. Giá trị văn hóa du lịch

Công trình cầu, trong lịch sử phát triển của mình đã dần khẳng định vai trò quan trọng trong sự hình thành bản sắc và thẩm mỹ các đô thị. Chính vì vậy, công trình cầu cần phải được coi là một thành phần của kiến trúc cảnh quan đô thị, việc thiết kế những cây cầu không thể coi nhẹ vai trò thẩm mỹ của công trình cầu, mà phải được coi là một điểm nhấn điểm mốc định hướng không gian và khẳng định vai trò quan trọng của không gian có sự hiện diện của những cây cầu.

Các cân nhắc liên quan đến thẩm mỹ gắn liền với chức năng của cấu trúc, chúng định hình không gian, khơi dậy cảm giác hài hòa không chỉ nhờ hình dáng bên ngoài mà còn tác động đến tâm lý và văn hóa của con người. Xây dựng cầu là một nghệ thuật, một nghệ thuật đòi hỏi sự chú ý đặc biệt, vì các cấu trúc cầu, như một quy luật, trở thành yếu tố trường tồn trong môi trường và xung quanh chúng ta, “đồng hành” với chúng ta trong vài chục thậm chí hàng trăm năm.

Công trình cầu ngoài việc giúp cho phong cảnh nơi đó thêm thơ mộng, nó còn giúp cho du khách đứng trên cầu có tầm nhìn toàn cảnh vô cùng ngoạn mục của thung lũng bên dưới, hoặc du khách có thể nhìn thấy những đám mây khi nó được hình thành ngay bên dưới thành cầu. Chính vì vậy, cây cầu là nơi thu hút rất nhiều những du khách, họa sĩ, nhiếp ảnh gia và những người thích sự lãng mạn. Cộng đồng người sinh sống nơi đó hoặc du khách dừng chân, buổi hoàng hôn hoặc bình minh có thể ra đó tản bộ, hóng gió hoặc ngắm nhìn khung cảnh nên thơ của dòng sông thơ mộng, thung lũng núi đồi đậm chất chữ tình và khung cảnh của một thành phố hoa lệ.

4. Kết luận

Cầu không chỉ là một công trình gắn liền với đời sống kinh tế xã hội của người dân. Nó còn là một phương tiện để lưu thông và là một công trình để kết nối các khu vực vùng miền. Đó là điều hiển nhiên và ai cũng nhìn thấy.

Tuy nhiên có một điều còn ẩn chứa trong những cây cầu mà không phải ai cũng nhìn thấu. Đó là giá trị văn hóa – thẩm mỹ mà cây cầu có thể mang lại cho các đô thị, các địa phương với những đặc trưng địa lý, văn hóa lịch sử khác nhau. Nói chung lại, tính biểu tượng và nghệ thuật trong thiết kế cầu không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn góp phần tạo nên bản sắc, thể hiện giá trị văn hóa, và nâng tầm trải nghiệm của cộng đồng.

TS.KTS.Nguyễn Việt Huy
ThS.KTS.Trần Quốc Việt
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 02-2025)

---

Tài liệu tham khảo
1. Nguyễn Phúc Trí (2022) – “Bàn về nghệ thuật cầu”;
2. Tổng Trần Tùng (2017) – “72 năm phát triển của ngành xây dựng cầu Việt Nam”;
3. Nguyễn Phú Đức (2021) – “Điều kiện cần và đủ khi xây dựng cầu trong đô thị”;
4. Bridge Design: A brief History, Typology and its Evolution (2023)
5. Ta Yen (2021) – “Để cầu thực sự là một công trình kiến trúc”;
6. Nguyễn Nam – “Công trình cầu – công trình của nghệ thuật kiến trúc” – trường Tạp chí khoa học công nghệ, số 23/3- 2015.
7. Chris Johnson, Bridge Aesthetics: Design guidelines to improve the appearance of bridges in New South Wales, 2003.
8. Ghazal Taheri, Aghil Emamgholi, Tourism improvement based on sustainable architecture and new functions of textures and historical buildings and their alterations, Bulletin de la Société Royale des Sciences de Liège, Vol. 86, special edition, 2017, p. 831 – 844.
9. Ivana Vukadinović, Master Thesis: Architecture in tourism, Lunds Universitet Campus Helsinhborg, 2011.
10. Krzysztof Śledziewski, The role of aesthetic principles in the designing process of bridge structures.
11. Man-Chung Tang, Forms and Aesthetics of Bridges, Engineering 4 (2018) 267– 276.
12. Noraslinda Abdul Rahman, Norhazliza Halim, Khalilah Zakariya, Architectural value for urban tourism placemaking to rejuvenate the cityscape in johor bahru, Materials Science and Engineering 401 (2018) 012010.