Tiếp nối di sản văn hoá Việt trong nhà ở

“Mình ước rằng ở Việt Nam sẽ có thêm nhiều những ngôi nhà, những khu đô thị hiện đại nhưng thấp thoáng hồn Việt.
Nhìn vào hiện thực, chúng ta dễ dàng thấy những khu đô thị mới theo đủ phong cách, từ Địa Trung Hải, Tân Cổ Điển, lai Pháp.. Mỗi phong cách đều đẹp theo cách riêng của nó. Nhưng mình luôn tự hỏi, tại sao trong sự đa dạng ấy, những khu đô thị hay công trình kiến trúc, mang đậm dấu ấn văn hoá Việt truyền thống, lại hiếm hoi đến vậy?”   KTS -Nguyễn Minh Thuỷ

Khoác lớp “vỏ” truyền thống lên một ngôi nhà Việt hiện đại?

Nơi thời gian an trú

  • Diện tích khu đất: 895m2
  • Tác giả: Trịnh Hải Long, Nguyễn Minh Thủy. VP Kiến trúc Nhà của Gió
  • Ảnh: Trịnh Hải Long, Nguyễn Minh Thủy.

Điều này đòi hỏi sự kết hợp hài hòa về cả hai khía cạnh đối lập nhau: Kiến trúc hiện đại mạch lạc, khoa học và văn hóa nghệ thuật truyền thống. Có lẽ, điều thú vị nhất của sự kết hợp này là việc tạo ra những công trình giàu tính bản địa, đầy tình cảm đối với người Việt, nhưng tối giản, dễ vận hành – bảo trì và bền vững với thời gian.

Vật liệu mộc và gam màu trầm mang đến cảm giác mộc mạc, gần gũi. Những chi tiết như tay nắm cửa, đèn tường hay chum nước được lấy cảm hứng từ tranh Việt xưa, gợi nhớ vẻ đẹp của quá khứ.

Một ngôi nhà kết cấu mạch lạc, tràn đầy gió và ánh sáng tự nhiên, thoáng mát, hiện đại, xử lý vật liệu, không gian khéo léo để mùa đông ấm áp, mùa hè mát mẻ,mọi thứ tối giản, có căn bếp lớn sạch gọn, bộ sofa thoải mái, bồn tắm, bể bơi, phòng tắm hơi, thang máy, điện thông minh,.. tươm tất.

Cũng vẫn ngôi nhà đó, lại thấp thoáng bóng dáng của nguồn cội, với hàng hiên rộng, bậc thềm, sân trong, gạch gốm, ngói mũi hài, chum nước, giếng cổ trong mát, góc sân rợp bóng những cây bưởi, cây chuối, cây xoài,…Mỗi bức tường, mái nhà đều có câu chuyện riêng, và những giá trị ấy không bị mất đi trong dòng chảy hiện đại hóa, mà được tiếp biến một cách khéo léo, trân trọng, như những đường nét của tác phẩm nghệ thuật.

Mỗi bức tường, mái nhà đều mang một câu chuyện riêng. Những giá trị xưa được gợi nhắc tinh tế trong không gian đương đại, như một sự tiếp nối đầy trân trọng.
Khu thờ cúng được tách khỏi khối nhà chính, đặt ở vị trí yên tĩnh và trang nghiêm. Mái cong xòa thấp vừa gợi nét truyền thống, vừa mang hình khối hiện đại như một điểm nhấn điêu khắc. Từ nhiều góc trong nhà đều thấp thoáng nhìn thấy nhà thờ, tạo sự kết nối nhẹ nhàng với quá khứ.

Các chum hứng nước mưa bố trí quanh nhà đến từ làng gốm Bát Tràng, trên chum là hoa văn hoa sen lấy cảm hứng từ họa tiết hoa sen thời Trần (ảnh trái). “Hoa nâu” – dòng gốm tiêu biểu thời Trần lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia( ảnh phải)

Tiếp nối di sản văn hoá Việt trong nhà ở

Nhà của Mẹ

  • Diện tích khu đất: 150m2
  • Tác giả: Trịnh Hải Long, Nguyễn Minh Thủy. VP Kiến trúc Nhà của Gió.
  • Ảnh: Trịnh Hải Long, Nguyễn Minh Thủy.

Trong lòng mình luôn có một cảm giác ấm áp khi nghĩ về những ngôi nhà mang nét Việt. Tiếp nối những di sản văn hóa Việt trong nhà ở, không chỉ là việc tạo nên những không gian sống đẹp, mà còn là việc giữ lại cái “tình”, cái “hồn” của người Việt đâu đó trong từng chi tiết nhỏ. Đó là sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên, giữa giá trị truyền thống và công nghệ hiện đại.

Dáng dấp truyền thống ẩn hiện trong hàng hiên, sân trong, ngưỡng cửa, ngói mũi hài, họa tiết hoa sen thời Lý trên chi tiết trang trí.

Mỗi ngôi nhà không chỉ là nơi để ở, mà còn là chốn vỗ về, nuôi dưỡng tâm hồn, mang đến sự ấm áp, trầm lắng như được trở về quê hương, để kết nối quá khứ với tương lai, cũng là một cách khiến cho các thế hệ mai sau luôn nhớ về nguồn cội.

Cuối cùng thì, kiến trúc nhà Việt không chỉ là xử lý những hình thức bên ngoài, mà còn là một dòng chảy văn hóa, lặng lẽ nhưng mãnh liệt.

Nguyễn Minh Thuỷ
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 04-2026)