Vung Tau House – Sống trong khoảng trống của đô thị

Đây là một ngôi nhà riêng tại thành phố Vũng Tàu, thuộc miền Nam Việt Nam. Khu đất xây dựng có dạng nhà ống điển hình, hai mặt bên và phía sau đều bị vây kín bởi tường của các nhà lân cận, gây khó khăn trong việc thông gió và tiếp nhận ánh sáng tự nhiên từ các ô cửa bên. Mặt tiền hướng về phía Tây, tiếp xúc với ánh nắng nhiệt đới gay gắt vào buổi chiều, có thể tạo ra một môi trường sống không thoải mái. Dù gặp phải những thách thức này, chủ nhà người Việt vẫn mong muốn một ngôi nhà thoáng đãng và ngập tràn cây xanh bên trong.

Ở các đô thị Việt Nam, khoảng 80% nhà ở được cho là xây dựng theo hình thức nhà ống (Tube house). Những công trình này thường được xây dựng trên các lô đất hình dải, rộng từ 4 đến 8 mét và sâu khoảng 20 mét, thường cao từ 4 đến 6 tầng mà không có tường chung, dẫn đến việc xây dựng rất sát nhau, tạo thành một cấu trúc đô thị dày đặc. Chỉ có mặt tiền mở ra đường phố, trong khi ba mặt còn lại kín đáo, khiến việc tiếp nhận ánh sáng tự nhiên và thông gió trở thành thách thức chính trong thiết kế.

Ý tưởng của đội ngũ thiết kế rất đơn giản. Đó là định nghĩa toàn bộ khu đất là một “khoảng trống” còn lại giữa các ngôi nhà lân cận, với tầng một làm nền tảng cho các phòng giải trí và phòng riêng, trong khi các tấm sàn mở được chèn vào từ tầng hai trở lên, và mái cùng mặt tiền được che phủ bằng hệ lam thép nhẹ.

Các tấm sàn có độ cao và độ sâu khác nhau tùy thuộc vào từng vị trí, từ đó tạo ra nhiều không gian đa dạng từ sự chồng chéo của chúng. Đặc biệt, ở mặt tiền, tấm sàn lùi vào một khoảng lớn tạo ra một sân vườn ba chiều rộng rãi với khoảng giếng trời liên tục từ tầng một, kết hợp với khoảng thông tầng ở phía sau tạo nên lối đi cho những làn gió biển mát mẻ thổi vào nhà.

Ý tưởng này được phát triển từ việc nghiên cứu các mô hình nguyên mẫu của nhà ống, cũng là kết quả của những nỗ lực nhằm tạo ra không gian sinh hoạt mở kết hợp với không gian ngoài trời, một đặc trưng của các ngôi nhà truyền thống Việt Nam của đội ngủ kiến trúc sư.

Một cây ngọc lan hoa trắng cao khoảng 10m được trồng ở giếng trời của khu vườn phía trước, bao quanh bởi hệ thống lưu thông gồm cầu thang và cầu nối. Cây cối và khu vườn có thể nhìn thấy từ bất cứ đâu trong nhà, các phòng khách/phòng ăn và phòng ngủ từ tầng 2 đến tầng 4 được kết nối chặt chẽ với khu vườn phía trước thông qua các vách ngăn di động như cửa trượt và cửa xếp. Có thể nói, thay vì chỉ đơn giản là đưa một khu vườn vào nhà, toàn bộ ngôi nhà được thiết kế như một khu vườn, mang đến cảm giác sống trong thiên nhiên.

Khu vườn phía trước được bao phủ bởi cây cối và các lam che nắng với nhiều kích cỡ, đóng vai trò như một vùng đệm cho mặt tiền phía Tây, cho phép ánh sáng chiếu vào ngôi nhà, đồng thời ngăn ánh sáng trực tiếp chiếu vào phòng. Hệ lam che nắng được tạo ra từ các tấm thép có nhiều góc độ khác nhau, xếp chồng lên nhau, tạo nên những họa tiết bóng đổ đa dạng theo từng thời điểm trong ngày.

Dưới ánh sáng lấp lánh xuyên qua hệ lam, trẻ em có thể chạy nhảy xung quanh, tận hưởng sự phát triển của các cây nhiệt đới qua từng ngày cùng làn gió dễ chịu. Đây là một đề xuất về nhà ở gắn liền với không gian ngoài trời trong bối cảnh đô thị đông đúc tại Việt Nam.

Xem thêm hình ảnh tại:

Uyên Thư – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc