Ngày 26/11/2025, tại trụ sở 31A Tràng Thi (phường Cửa Nam, Hà Nội), Hội Kiến trúc sư Hà Nội phối hợp với Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm chuyên môn với hai chủ đề: Chứng chỉ hành nghề Quy hoạch – Kiến trúc: Những vướng mắc và đề xuất từ kiến trúc sư và Giải pháp chống ngập tầng hầm công trình đô thị.
Chương trình được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ công tác năm 2025 của Hội, thu hút sự tham dự của đại diện lãnh đạo Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội, Ban Thường vụ – Ban Chấp hành Hội, đông đảo hội viên cùng các khách mời chuyên môn.
Trong phiên thảo luận thứ nhất, các đại biểu tập trung làm rõ những khó khăn và bất cập trong quá trình cấp, gia hạn và công nhận Chứng chỉ hành nghề (CCHN) cho kiến trúc sư và chuyên gia quy hoạch. Nhiều ý kiến cho rằng quy trình và thủ tục hiện nay vẫn còn phức tạp, trong đó một số loại giấy tờ trùng lặp hoặc chưa được đồng bộ hóa trên môi trường điện tử khiến kiến trúc sư phải nộp lại nhiều tài liệu vốn đã có thể tra cứu. Sự thiếu nhất quán trong cách hiểu và áp dụng quy định giữa các địa phương cũng gây trở ngại cho việc lập kế hoạch hành nghề, tham gia đấu thầu hay chủ trì dự án.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là vấn đề chứng minh kinh nghiệm hành nghề. Theo phản ánh của đại biểu, nhiều kiến trúc sư trực tiếp tham gia thiết kế, quản lý kỹ thuật hay giữ vai trò chủ chốt trong đồ án nhưng không được đứng tên pháp lý, dẫn tới việc không thể hoàn thiện hồ sơ kinh nghiệm theo đúng yêu cầu. Điều này tạo ra khoảng cách giữa năng lực thực tế và bằng chứng hành chính, khiến quá trình đánh giá hồ sơ không phản ánh đầy đủ năng lực chuyên môn của người hành nghề.
Bên cạnh đó, hệ thống CCHN hiện nay được phân chia thành nhiều nhóm nhỏ theo từng lĩnh vực như thiết kế, thẩm tra, hạ tầng kỹ thuật, tổng mặt bằng… Các đại biểu cho rằng sự phân mảnh này tạo ra gánh nặng chi phí và thủ tục, đồng thời chưa thể hiện đúng tính chất liên ngành và tích hợp cao của lĩnh vực quy hoạch – kiến trúc trong bối cảnh phát triển đô thị hiện nay. Công tác sát hạch cũng được đánh giá còn nặng về ghi nhớ quy định, thiếu các bài tập thực hành, tình huống nghề nghiệp hay yêu cầu xử lý dự án thực tế.
Tại tọa đàm, KTS Trần Việt Thắng – Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội cho biết quy trình cấp CCHN hiện đang được Sở triển khai đúng quy định pháp luật, không quá phức tạp như nhiều người vẫn hình dung. Ông khẳng định Sở luôn tích cực hỗ trợ cộng đồng hành nghề trong việc chuẩn bị hồ sơ và tiếp cận thủ tục, đồng thời thường xuyên tham vấn cho các cơ quan chuyên trách nhằm hoàn thiện quy trình, cũng như xây dựng hệ thống văn bản pháp lý phù hợp với thực tiễn hành nghề và nhu cầu xã hội. Đại diện Sở bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp từ đội ngũ kiến trúc sư để quá trình cải cách trở nên hiệu quả và sát thực hơn.
Bước sang phiên thảo luận thứ hai, tọa đàm tập trung vào vấn đề ngập tầng hầm công trình đô thị – một thách thức ngày càng gia tăng trong bối cảnh mưa lớn cực đoan và hệ thống thoát nước nhiều khu vực bị quá tải. Chi hội Kiến trúc sư Công ty Cổ phần Phát triển Bất động sản Văn Phú đã trình bày mô hình cửa chống ngập tầng hầm tự động được triển khai tại một số dự án của Văn Phú – Invest. Theo đơn vị, hệ thống này có khả năng bảo vệ công trình và tài sản cư dân trong điều kiện ngập đột ngột, đồng thời có quy trình vận hành – bảo trì rõ ràng, phù hợp với các chung cư, tòa nhà văn phòng và trung tâm thương mại.
Bên cạnh giải pháp cửa chống ngập, một số đại biểu cũng giới thiệu và khuyến nghị áp dụng giải pháp nền tự thấm, giúp giảm lượng nước chảy bề mặt, qua đó hỗ trợ hệ thống thoát nước đô thị — đặc biệt tại các khu vực có mật độ xây dựng cao. Trong phần thảo luận mở, nhiều kiến trúc sư đánh giá cao tiềm năng của các giải pháp trình bày, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc kết hợp đồng bộ giữa giải pháp tại công trình và giải pháp hạ tầng đô thị. Các đại biểu cũng đề xuất cần sớm xây dựng bộ quy chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật dành cho thiết kế tầng hầm trong điều kiện khí hậu thay đổi nhanh và xuất hiện nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan.
Kết luận tọa đàm, TS.KTS. Tạ Nam Chiến – Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hà Nội đánh giá cao những ý kiến đóng góp thiết thực từ đại biểu và khách mời. Ông cho rằng cần tiếp tục cải cách quy trình cấp CCHN theo hướng đơn giản, minh bạch và thống nhất trên toàn quốc; đồng thời xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực phản ánh đúng vai trò thực tế của kiến trúc sư trong dự án, thay vì chỉ dựa trên hồ sơ pháp lý. Bên cạnh đó, hệ thống chứng chỉ cần được tinh gọn, phù hợp với xu thế hành nghề tích hợp và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, đặc biệt là công nghệ AI trong lĩnh vực thiết kế. Đối với chủ đề chống ngập tầng hầm, Hội sẽ tiếp tục tổng hợp và đề xuất nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp như cửa chống ngập và nền tự thấm nhằm từng bước chuẩn hóa, ứng dụng vào thực tế.
Hội Kiến trúc sư Hà Nội cho biết sẽ tổng hợp đầy đủ ý kiến của đại biểu để báo cáo và kiến nghị tới UBND Thành phố Hà Nội, Sở Quy hoạch – Kiến trúc và các cơ quan quản lý liên quan, góp phần hoàn thiện cơ chế hành nghề và nâng cao chất lượng công tác quy hoạch – kiến trúc của Thủ đô. Buổi tọa đàm kết thúc lúc 17h00 trong không khí nghiêm túc, cởi mở và xây dựng.
© Tạp chí Kiến trúc
