Sau bốn ngày làm việc liên tục tại Barcelona (Tây Ban Nha), Đại hội lần thứ XXX của Liên hiệp các Hội Kiến trúc sư Quốc tế (UIA General Assembly) đã chính thức bế mạc vào ngày 5/7, hoàn thành toàn bộ chương trình nghị sự của nhiệm kỳ 2023–2026. Đại hội đã thông qua nhiều nội dung quan trọng về tổ chức, quản trị và định hướng phát triển của UIA, đồng thời kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ 2026–2029, mở ra một giai đoạn phát triển mới của tổ chức nghề nghiệp kiến trúc lớn nhất thế giới.
Đại hội thống nhất nhiều định hướng quan trọng cho giai đoạn mới
Trong suốt chương trình làm việc, các Hội thành viên đã tập trung thảo luận những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai của UIA cũng như vai trò của giới kiến trúc sư trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức về phát triển đô thị, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển bền vững.
Các Hội thành viên đã bỏ phiếu thống nhất thông qua các sửa đổi đối với Điều lệ, Quy chế và một số văn bản quản trị của UIA. Những điều chỉnh này hướng tới xây dựng một tổ chức minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn; tăng cường trách nhiệm của bộ máy lãnh đạo; hoàn thiện cơ chế tài chính và đạo đức nghề nghiệp; đồng thời tạo điều kiện để các Hội thành viên tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách và hoạt động của Liên hiệp Hội KTS quốc tế.
Đại hội cũng ghi nhận nhiều kết quả nổi bật từ các Ủy ban chuyên môn của UIA trong nhiệm kỳ vừa qua. Các báo cáo tập trung vào những chủ đề đang định hình tương lai của ngành kiến trúc như đổi mới giáo dục kiến trúc, phát triển bền vững, bảo tồn di sản, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hành nghề, chất lượng môi trường xây dựng, môi trường tiếp cận cho mọi người và tăng cường hợp tác quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng để UIA tiếp tục phát huy vai trò là diễn đàn nghề nghiệp hàng đầu của giới kiến trúc sư trên phạm vi toàn cầu.
Song song với đó, Đại hội cũng thống nhất định hướng mở rộng hoạt động quốc tế của UIA thông qua việc tổ chức thường xuyên hơn các diễn đàn chuyên đề bên cạnh Hội nghị Kiến trúc sư Thế giới, góp phần tăng cường sự hiện diện của UIA tại các khu vực và thúc đẩy đối thoại quốc tế về các vấn đề cấp thiết của ngành kiến trúc.
Giáo sư Zhang Li trở thành Chủ tịch mới của UIA
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn nhất của Đại hội là cuộc bầu cử Chủ tịch UIA nhiệm kỳ 2026–2029. Với 52,32% số phiếu, GS. KTS Zhang Li (Trung Quốc) đã được Đại hội tín nhiệm bầu giữ cương vị Chủ tịch Liên hiệp các Hội Kiến trúc sư Quốc tế nhiệm kỳ 2026–2029.
Trước phiên bầu cử, các ứng cử viên đã trình bày chương trình hành động và tầm nhìn phát triển UIA trong nhiệm kỳ mới. Với thông điệp “Moving Forward”, Giáo sư Zhang Li (Trung Quốc) nhấn mạnh định hướng xây dựng một UIA có nền tảng tài chính bền vững hơn, nâng cao vị thế và sức ảnh hưởng của tổ chức trên trường quốc tế, đồng thời mở rộng vai trò của giới kiến trúc sư trong giải quyết các vấn đề toàn cầu như đô thị hóa, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số.
Bài trình bày cũng đặc biệt đề cao việc tăng cường kết nối giữa các Hội thành viên, thúc đẩy hợp tác liên ngành, tạo điều kiện để thế hệ kiến trúc sư trẻ tham gia sâu hơn vào các hoạt động của UIA, cũng như chủ động tiếp cận các cơ hội và thách thức mà trí tuệ nhân tạo mang lại đối với nghề kiến trúc.
Những định hướng này kế thừa quá trình làm việc của ông trên cương vị Phó Chủ tịch UIA Khu vực IV và Chủ tịch Ủy ban Tầm nhìn & Chiến lược nhiệm kỳ 2023–2026, nơi ông cùng các cộng sự đã xây dựng nhiều khuyến nghị quan trọng về chiến lược phát triển dài hạn cho UIA.
Trước thềm Đại hội, đoàn đại biểu Hội Kiến trúc sư Việt Nam cũng đã có cuộc trao đổi ngắn với Giáo sư Zhang Li, về định hướng hợp tác giữa hai Hội cũng như triển vọng tăng cường kết nối trong khuôn khổ UIA thời gian tới.
Việc Giáo sư Zhang Li được tín nhiệm bầu giữ cương vị Chủ tịch UIA nhiệm kỳ 2026–2029 kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy quá trình đổi mới của Liên hiệp các Hội KTS quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác giữa UIA với các Hội thành viên. Trong nhiệm kỳ của mình, ông sẽ cùng Hội đồng mới dẫn dắt công tác chuẩn bị cho Đại hội Kiến trúc sư Thế giới UIA 2029 tại Bắc Kinh, đồng thời triển khai những định hướng chiến lược đã được Đại hội lần thứ XXX thống nhất.
Hoàn tất bộ máy lãnh đạo UIA nhiệm kỳ 2026–2029
Bên cạnh vị trí Chủ tịch UIA là KTS Zhang Li (Trung Quốc), Đại hội cũng hoàn tất việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của UIA nhiệm kỳ 2026–2029.
Theo kết quả bầu cử, Marco Antonio Vergara Vazquez (Mexico) được bầu giữ chức Thủ quỹ UIA với 50,33% số phiếu; Debatosh Sahu (Ấn Độ) được bầu giữ chức Phó Chủ tịch Khu vực IV với 58,5%; và Mohamed Sahby Gorgi (Tunisia) được bầu giữ chức Phó Chủ tịch Khu vực V với 63,67% số phiếu.
Theo quy định của UIA, các vị trí chỉ có một ứng cử viên hợp lệ được xác nhận trúng cử mà không cần tiến hành bỏ phiếu, gồm María Teresa Táboas Veleiro (Tây Ban Nha) giữ chức Tổng Thư ký, Jerzy Grochulski (Ba Lan) tiếp tục đảm nhiệm Phó Chủ tịch Khu vực II, và Nivaldo Vieira de Andrade Jr. (Brazil) tiếp tục giữ cương vị Phó Chủ tịch Khu vực III. Trước đó, bà Pei Ing Tan (Malaysia) đã rút khỏi cuộc bầu cử ở cả hai vị trí Chủ tịch UIA và Phó Chủ tịch Khu vực IV.
Đại hội cũng đã bầu đầy đủ các Ủy viên Hội đồng chính thức và dự khuyết đại diện cho năm khu vực địa lý, hoàn thiện bộ máy quản trị của UIA trong nhiệm kỳ mới.
UIA xác định lộ trình các sự kiện quốc tế đến năm 2032
Bên cạnh công tác nhân sự, Đại hội cũng hoàn thiện lộ trình các sự kiện quốc tế lớn của UIA trong những năm tới.
Trong phiên làm việc cuối cùng, Viện Kiến trúc sư Ấn Độ (Indian Institute of Architects – IIA) đã giới thiệu UIA International Forum 2027, sẽ diễn ra tại Mumbai (Ấn Độ) với chủ đề “Urban Regeneration”, đồng thời gửi lời mời tới các Hội thành viên và cộng đồng kiến trúc quốc tế tham dự diễn đàn. Đây là một trong hai diễn đàn quốc tế được UIA tổ chức giữa các kỳ Đại hội Kiến trúc sư Thế giới nhằm tăng cường đối thoại chuyên môn về những vấn đề cấp thiết của ngành kiến trúc.
Năm 2028, Rio de Janeiro (Brazil) sẽ là thành phố đăng cai UIA International Forum. Với chủ đề “Many Worlds, One City”, diễn đàn sẽ tập trung vào các vấn đề về đa dạng văn hóa, phát triển đô thị bền vững và vai trò của kiến trúc trong kiến tạo các thành phố bao trùm, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò của UIA trong việc thúc đẩy hợp tác quốc tế giữa các kỳ Đại hội.
Theo kế hoạch, Đại hội cũng ghi nhận Bắc Kinh (Trung Quốc) sẽ là thành phố đăng cai Đại hội Kiến trúc sư Thế giới UIA và Đại hội đồng lần thứ XXXI vào năm 2029. Khép lại chương trình, các Hội thành viên đã nghe phần trình bày tranh cử hồ sơ đăng cai của Prague (Cộng hòa Séc) và Dubai (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) cho kỳ Đại hội năm 2032. Sau khi tiến hành bỏ phiếu, Prague đã được lựa chọn trở thành thành phố đăng cai Hội nghị Kiến trúc sư Thế giới UIA và Đại hội lần thứ XXXII năm 2032 với 50.85% đại biểu tán thành.
Như vậy, Đại hội tại Barcelona đã chính thức xác lập lộ trình các sự kiện quốc tế lớn của UIA trong giai đoạn 2027–2032, từ Mumbai (2027), Rio de Janeiro (2028), Bắc Kinh (2029) đến Prague (2032), tạo nền tảng cho các chương trình hợp tác và trao đổi nghề nghiệp của cộng đồng kiến trúc thế giới trong những năm tới.
Hội Kiến trúc sư Việt Nam tích cực tham gia các hoạt động của Đại hội
Trong suốt thời gian diễn ra Đại hội, đoàn đại biểu Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã tham dự đầy đủ các phiên họp toàn thể, các phiên biểu quyết và các hoạt động chính thức của Đại hội đồng UIA lần thứ XXX, thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm của một Hội thành viên. Bên cạnh việc tham gia thảo luận và biểu quyết các nội dung quan trọng về tổ chức, nhân sự và định hướng phát triển của UIA, đoàn cũng đại biểu tích cực trao đổi với lãnh đạo UIA và đại diện nhiều Hội thành viên nhằm tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế.
Ngoài chương trình nghị sự chính thức, các KTS Việt Nam đã tham quan không gian triển lãm của Đại hội, tìm hiểu các xu hướng, sáng kiến và mô hình hoạt động của các tổ chức nghề nghiệp, trường đại học và doanh nghiệp kiến trúc đến từ nhiều quốc gia.
Sau Đại hội lần thứ XXX, UIA không chỉ hoàn tất việc chuyển giao bộ máy lãnh đạo mà còn xác lập những định hướng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của tổ chức. Từ Barcelona hướng tới Bắc Kinh (2029) và Prague (2032), cộng đồng kiến trúc quốc tế được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác, chia sẻ tri thức và cùng kiến tạo những giải pháp cho các thách thức toàn cầu thông qua vai trò ngày càng rõ nét của giới kiến trúc sư.
Bài & ảnh: An Du – TCKT.VN
(c) Tạp chí Kiến trúc
