Khu phố cổ (KPC) Hà Nội có lịch sử hình thành và phát triển hàng nghìn năm, là một đô thị di sản đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng di tích Quốc gia tại Quyết định số 14/2004/QD-BVHTT ngày 5/4/2004. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, KPC Hà Nội vẫn có vị trí đặc biệt, không chỉ là khu vực lõi quan trọng của Thủ đô mà còn là nơi tập trung dày đặc các công trình di tích tôn giáo, tín ngưỡng, các công trình nhà ống đặc trưng đã tạo nên bản sắc đô thị của Hà Nội. Đối với KPC Hà Nội, Đảng bộ và chính quyền quận Hoàn Kiếm xác định nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản vừa là mục tiêu, là giải pháp, vừa là động lực để thúc đẩy phát triển Thương mại – Dịch vụ – Du lịch theo hướng bền vững.
Trong thời gian qua, KPC Hà Nội đã được quan tâm đầu tư và có nhiều chuyển biến rất đáng ghi nhận: Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được nâng cấp, hạ ngầm hệ thống thoát nước, lát đá vỉa hè 77/79 phố. Hàng chục công trình di tích được giải phóng mặt bằng và trùng tu, tôn tạo. Các hoạt động văn hóa, lễ hội, nghệ thuật truyền thống được khôi phục và quảng bá cùng với việc phục hưng các phố nghề gắn với việc bảo tồn nghề thủ công truyền thống… đã thu hút sự quan tâm của đông đảo nhân dân và khách du lịch đến tham quan. Các hội thảo chuyên ngành với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu về bảo tồn di sản đã được tổ chức. Và, quan trọng hơn cả, việc tập trung đầu tư cho công tác bảo tồn, tôn tạo các giá trị vật thể và phi vật thể trong KPC đã góp phần cải thiện đời sống của người dân. Trong thời gian tới, Đảng bộ quận Hoàn Kiếm tiếp tục tập trung dành mọi nguồn lực để bảo tồn, phát huy giá trị di sản KPC Hà Nội trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
Câu chuyện về Bảo tồn KPC Hà Nội hơn bao giờ hết cần sự quan tâm và tham gia hơn nữa của cộng đồng và các nguồn lực đầu tư xã hội hóa để lưu giữ được những nét đặc trưng của Hà Nội trong sự phát triển tổng thể của Thủ độ. Quận Hoàn Kiếm cũng đặc biệt muốn hướng tới những người dân đang sinh sống trong KPC, giúp họ nhận ra vẻ đẹp, các giá trị tiềm ẩn và hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, quá trình phát triển của KPC – Mỗi người dân phố cổ sẽ trực tiếp là những chủ thể tham gia vào việc nâng cao giá trị di sản, chất lượng không gian sống và môi trường cảnh quan KPC…
Với số Chuyên đề “Khu phố Cổ Hà Nội- Một bảo tàng sống của Thăng Long – Kẻ Chợ” trên Tạp chí Kiến trúc số 8/2015 nhân kỉ niệm 20 năm thành lập Ban Quản lý Phố Cổ Hà Nội, Quận Hoàn Kiếm mong muốn các chuyên gia, các hội nghề nghiệp, chính quyền các cấp và mỗi người dân tiếp tục đóng góp ý tưởng và công sức để bảo tồn giá trị di sản và tạo ra những giá trị mới – với vẻ đẹp và sức sống của KPC Hà Nội trong cuộc sống đương đại.
Hoàng Công Khôi
Bí thư Quận ủy – Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Quận Hoàn Kiếm
(Bài đăng trên Tạp chí kiến trúc, Số 08-2015)
