“Xây dựng Luật hành nghề KTS cần một quá trình tích lũy từ những trải nghiệm của các KTS tâm huyết”

KTS là một nghề nằm trong bách nghệ, nhưng có những yếu tố rất đặc thù: đó vừa là công việc của một kỹ sư (đứng trên góc độ kỹ thuật), vừa là lao động của một nghệ sĩ (đứng trên góc nhìn sáng tạo). Sản phẩm kiến trúc không chỉ mang lại giá trị cho từng ngôi nhà theo yêu cầu của chủ nhân mà còn đóng góp cho kiến trúc cảnh quan đô thị. Cho nên, đội ngũ KTS khi hành nghề đã tạo ra những tác động lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của đời sống xã hội. Chẳng phải ngẫu nhiên mà Đoàn KTS là một trong những tổ chức nghề nghiệp xuất hiện sớm nhất được thành lập từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Và lúc đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng lưu ý đến một lĩnh vực đáng được quan tâm, mà cho đến nay tôi thấy giới KTS vẫn chưa quan tâm đúng mức – đó là kiến trúc cho nhà ở nông thôn. Tuy rằng, xu thế đô thị hóa đang ngày càng lớn nhưng chính không gian nông thôn là lĩnh vực bị bỏ quên, càng khiến cho quá trình đô thị hóa trở nên hỗn loạn.  Đối với một nghề mang tính đặc thù như vậy, một bộ luật để điều chỉnh là điều hết sức cần thiết. Luật sẽ góp phần đảm bảo chất lượng, quyền hạn cũng như trách nhiệm của lực lượng KTS. Tôi nghĩ, nói đến Luật đương nhiên cả XH phải tuân thủ, vì vậy, xây dựng Luật chuyên ngành dành cho nghề kiến trúc cần một quá trình tích lũy từ những trải nghiệm, kinh nghiệm hành nghề của những KTS tâm huyết. Để xây dựng Luật hành nghề KTS một cách sâu sát, kịp thời và triển khai được trong thực tế,  rất cần một quá trình nghiên cứu kỹ càng, đầy đủ, có tham khảo kinh nghiệm, chế độ luật tương tự ở những quốc gia khác. Tôi nhớ không nhầm thì nếu Luật KTS được ban hành thì đây là một trong những Luật đầu tiên đề cập đến một ngành nghề đặc thù Tôi cũng lưu ý thêm, khi phân tích đặc thù của nghề KT – đó không chỉ là ngành mang yếu tố kỹ thuật, bảo đảm sự bền chắc cho công trình mà còn là lĩnh vực liên quan đến sáng tạo nghệ thuật, cho nên Luật phải làm tạo hành lang pháp lý để yếu tố sáng tạo được đề cao, chứ không như thông thường – nói đến Luật là nói đến những quy định, chế tài, mang tính chất hạn chế, ràng buộc sáng tạo của KTS…Tôi nghĩ, Luật hành nghề Kiến trúc cũng phải đặt ra quy định về trách nhiệm của KTS đối với hoạt động xây dựng nói chung, trong đó nhấn mạnh vai trò của KTS đối với công cuộc xây dựng đất nước phát triển bền vững.

Nhà sử học Dương Trung Quốc (Tổng Biên tập Tạp chí Xưa và Nay)