Từ ngày 19 đến 23/4/2026 vừa qua, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (HUCE) phối hợp với Đại học Wismar (CHLB Đức) tổ chức workshop quốc tế với chủ đề “Local evolution in shaping the future – Tiếp biến bản địa, kiến tạo tương lai”. Sự kiện tạo dựng một diễn đàn học thuật – thực hành quy mô, nơi vật liệu gốm truyền thống được tái diễn giải dưới lăng kính thiết kế đương đại.
Lễ khai mạc Workshop diễn ra vào sáng ngày 20/04/2026 tại Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với sự hiện diện của ban lãnh đạo Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, các chuyên gia và các bạn sinh viên đến từ Đại học Xây dựng Hà Nội, Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Wismar – Đức, Đại học Brno – Cộng hòa Séc,… cùng đại diện các đơn vị đồng hành như Gỗ Minh Long, Gạch cổ Bát Tràng, Alis Lighting và Gốm Chi.
Dựa trên thỏa thuận hợp tác giữa Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và Trường Đại học Wismar, Workshop đặt mục tiêu xóa nhòa ranh giới giữa lý thuyết và thực tiễn. Trọng tâm chuyên môn hướng tới tư duy “Thiết kế dựa trên hiệu năng” (Performance-based design), biến gạch và gốm từ vật liệu hoàn thiện thuần túy thành một hệ thống kiến tạo không gian thông minh, giải quyết các bài toán về chiếu sáng, thông gió tự nhiên, âm học và ngăn chia linh hoạt.
Trước khi bước vào giai đoạn chế tác, giảng viên và sinh viên quốc tế đã tham gia chuỗi khảo sát thực địa tại Bát Tràng, tham quan các công trình tiêu biểu như Bát Tràng House (Võ Trọng Nghĩa Architects), Bảo tàng Gốm Bát Tràng và Bát Tràng Atelier Museum của cố nghệ nhân Vũ Thắng.
Hoạt động này giúp sinh viên quốc tế có cái nhìn trực quan về cách kiến trúc đương đại Việt Nam khai thác vật liệu bản địa trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, từ đó hình thành ý tưởng cho các module thiết kế sáng tạo.
Giai đoạn chính và của workshop diễn ra trong 3 ngày liên tiếp tại xưởng Gạch cổ Bát Tràng. Dưới sự hướng dẫn kỹ thuật trực tiếp của Nghệ nhân Lê Thu Cẩm – một người tâm huyết trong việc khôi phục văn hóa gạch ngói cổ, các nhóm sinh viên đã trải qua quy trình chế tác nghiêm ngặt:
• Thử nghiệm tạo hình: Nhào nặn đất sét, kiểm tra tính khả thi của module trên các mô hình tỷ lệ nhỏ.
• Hiện thực hóa mô hình thực tế: Chế tác các mẫu Prototype tỷ lệ 1:1 của module trong hệ thống vách ngăn, mặt đứng…
• Điều chỉnh kỹ thuật: Các nhóm liên tục thảo luận và chỉnh sửa thiết kế để phù hợp với đặc tính lý hóa của đất và kỹ thuật nung truyền thống.
Không gian làm việc trong lòng các lò gốm cổ cùng sự hỗ trợ của các nghệ nhân đã tạo nên một môi trường giao thoa văn hóa và tri thức đặc biệt giữa sinh viên Việt Nam và quốc tế.
Trong buổi lễ báo cáo kết thúc workshop, các nhóm đã trình bày quá trình hình thành ý tưởng và những bài học rút ra khi chuyển đổi từ bản vẽ kỹ thuật sang sản phẩm thực tế. Hội đồng chuyên gia giảng viên đánh giá cao khả năng tư duy đột phá và tinh thần làm việc nhóm của các bạn sinh viên.
Ban tổ chức đã trao chứng nhận cho các học viên, đồng thời tri ân các đơn vị đồng hành. Các mẫu thử nghiệm sẽ tiếp tục được nung và tráng men trong khoảng 10 ngày để hoàn thiện.
Sự thành công của Workshop “Local evolution in shaping the future” không chỉ dừng lại ở những sản phẩm thử nghiệm, mà còn khẳng định giá trị của chất liệu bản địa trong kiến trúc nội thất đương đại toàn cầu, đồng thời thắt chặt mối quan hệ hợp tác quốc tế giữa các cơ sở đào tạo thiết kế kiến trúc – nội thất trên thế giới và tại Việt Nam.
Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
