Architecture Starts-up:”Kiến trúc tốt là kinh doanh tốt”

Kết nối giữa Star – up và Chin-Architecture (Ảnh: Fundets and Founders)

Trong những năm gần đây, phong trào khởi nghiệp start – up phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Tuy nhiên, số lượng start – up thành công vẫn chưa nhiều. Đối với ngành kiến trúc, khởi nghiệp lại càng khó khăn do ảnh hưởng của khủng hoảng bất động sản tại Việt Nam từ giai đoạn 2010 – 2015. Kết quả điều tra của Tổng cục thống kê cho thấy, trong ngành kiến trúc-xây dựng, có 42,3% số doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh khả quan; 38,2% số doanh nghiệp đánh giá gặp khó khăn và 19,5% số doanh nghiệp cho rằng tình hình kinh doanh ổn định tạm ổn định (**). Vậy để các KTS trẻ khởi nghiệp thành công, đâu là các vấn đề cốt lõi cần lưu ý? Bài viết phân tích 4 vấn đề cơ bản trong quá trình khởi nghiệp sáng tạo.

Xem thêm: Kiến trúc với trào lưu đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp

Đừng nhầm lẫn giữa khởi nghiệp (start – up) và lập nghiệp (Entrepreneur)

Top 100 công ty kiến trúc có doanh thu lớn nhất trên thế giới năm 2015

Không chỉ các KTS trẻ mà các doanh nghiệp mới nói chung đều có sự nhầm lẫn khi bắt đầu khởi nghiệp hay lập nghiệp. Hai khái niệm hoàn toàn khác nhau này lại thường xuyên bị đánh đồng. Start – up thường được ví như sự đổi mới sáng tạo – Bạn thay đổi những mô hình có sẵn, theo cách của riêng mình, và hiển nhiên nó phải có thành tựu. Nếu ví khởi nghiệp là việc bạn xây dựng một ngôi nhà trong mơ, bí quyết đơn giản là “đừng xây nhà từ nóc” – Bởi vì một “ngôi nhà” muốn bền vững phải có nền móng vững chắc. Nền móng đó là bản vẽ kĩ thuật chi tiết được vẽ dựa trên nền tảng năng lực cốt lõi thông qua hệ thống 4 chiến lược trọng yếu của doanh nghiệp: Chiến lược cạnh tranh / Chiến lược thương hiệu / Chiến lược marketing / Chiến lược kinh doanh.

“Kiến trúc tốt là Kinh doanh tốt”?

Tạp chí Architectural Record, Buiding Design, AR hàng năm luôn có bảng xếp hạng các văn phòng kiến trúc hàng đầu thế giới, trong danh sách đó có rất nhiều văn phòng không chú trọng vào “sự nổi tiếng”. Ở đây chúng ta đang nói đến việc đánh bóng tên tuổi bằng cách sử dụng truyền thông kiến trúc nhưng sản phẩm mang đến cho cộng đồng lại thiếu giá trị thực tế. Văn phòng HDR Architects xếp hạng thứ 12 trên thế giới năm 2015 với doanh thu 280-289 triệu USD/năm, điều ngạc nhiên là một văn phòng lớn như vậy nhưng chi phí chi cho truyền thông không cao, các chi phí được đầu tư chủ yếu dành cho việc thuê chuyên gia, thử nghiệm kiến trúc, quản lý thiết kế và triển khai chi tiết sản phẩm. Chính nhờ việc tập trung vào chất lượng sản phẩm kiến trúc, mà HDR đã trở thành một trong những đơn vị uy tín hàng đầu thế giới. Tiếp theo vị trí này là một số tên tuổi như Jacobs (200-209 triệu USD), Cannon Design (130-139 triệu USD)…(theo số liệu của DS World Architecture 100 của Building Design)

Khi khách hàng mua “Sản phẩm kiến trúc”

Nhiều bạn trẻ hay nói: “Ra trường tôi sẽ không làm những thiết kế hàng chợ” – ám chỉ những sản phẩm kiến trúc không được như ý. Có thể dự án đó bị chi phối quá nhiều bởi chủ đầu tư, tiền thiết kế phí bèo bọt, hoặc là dự án làm gấp, thiết kế theo concept có sẵn, không có giá trị nhiều về chất xám… Nhưng có bao nhiêu dự án chúng ta làm “thuận buồm xuôi gió”, gặp được chủ đầu tư “thông minh” và KTS được mặc sức sáng tạo? Theo nghiên cứu của AIA (Hiệp hội KTS Mỹ), có tới hơn 80% KTS cho rằng “Kiến trúc tốt là Kinh doanh tốt”, thống kê này được lấy từ hơn 300 cuộc phỏng vấn, và rất nhiều bài báo phân tích đăng tải trên New York Times và Architectural Record.
Một sản phẩm kiến trúc tốt cần bao hàm 3 yếu tố cơ bản: Đo lường được, có lợi nhuận và mang lại lợi ích cho khách hàng!

Có bao nhiêu KTS trẻ biết tới Nhadan Architects và sản phẩm của họ ?

Một doanh nghiệp trong giai đoạn start – up gặp rất nhiều khó khăn cơ bản như: Thiếu vốn đầu tư, thiếu kinh nghiệm quản lý, thiếu nhân lực và hơn cả là sự tín nhiệm của khách hàng. Bạn – Người KTS làm kinh doanh cần chắc chắn rằng những điều mình thực hiện là có lợi cho doanh nghiệp của bạn nhưng cũng đồng thời có lợi cho khách hàng. Hãy nhớ lại câu nói nổi tiếng “Không có KTS giỏi, chỉ có chủ nhà thông minh”. Vì thế hãy gạt bỏ những quan điểm đậm tính cá nhân, những triết lý thiết kế sách vở mà không chủ đầu tư nào hiểu được, từ đó hãy làm ra một sản phẩm đúng – đẹp – phù hợp với nhu cầu và thẩm mỹ của khách hàng.

Dự án The memory của Văn phòng 23o5 Studio

Kiến trúc bản địa hóa

Tôi rất ngạc nhiên khi hỏi một người bạn học kiến trúc tại Mỹ: “Bạn có biết KTS Rem Koolhaas không? Kiến trúc của ông ấy thật đặc biệt!” – Anh bạn đó trả lời: “Không, tôi chưa từng nghe tới ai tên là Rem Koolhaas”. Điều đó quá bất ngờ, tại sao học kiến trúc ở một đất nước phát triển hàng đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực và có nền kiến trúc hàng đầu thế giới mà lại chẳng biết Rem Koolhaas là ai? Và còn rất nhiều tên tuổi khác nữa, như MK27 studio, Un Studio, LAVA Architects…đều không được biết đến. Điều đó đặt ra một câu hỏi: Chúng ta học kiến trúc tại Việt Nam, luôn biết tới những KTS nổi tiếng để làm gì khi chúng ta không am hiểu gì về kiến trúc bản địa?
Anh bạn đó của tôi nói rằng: “Thực ra việc biết nhiều về những KTS nổi tiếng và phong cách của họ là một việc rất tốt, tuy nhiên, hãy tập trung vào các giá trị thực. Bạn là ai? Bạn khởi nghiệp kiến trúc tại đâu? Đó mới là những vấn đề quan trọng. Hãy chắt lọc những gì bạn đã học được từ Việt Nam hay nước ngoài, nắm bắt lấy nhu cầu tại nơi bạn hành nghề để có thể tư duy toàn cầu, hành động địa phương”. Hãy tìm hiểu đào sâu những thứ có sẵn! Hãy phân tích rõ bối cảnh, hiểu rõ nhu cầu của khách hàng với việc trả lời hàng loạt câu hỏi: “Họ là ai? ở đâu? họ cần gì? họ đang có gì ? chúng ta có gì?”… Bạn có thể dễ dàng đề xuất ra một phương án phù hợp, một lộ trình tốt, chuyên nghiệp cho các dự án mới của văn phòng. Đó chính là kim chỉ nam cho thành công không xa của bạn.

Xem thêm: Khởi nghiệp thúc đẩy phát triển Công nghiệp – Văn hóa

KTS Thái Vũ Mạnh Linh

Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 01-2017

—————————————————————————————————

Don’t Hire a Dribbble Celebrity. Here’s What to Do Instead – http://www.designforfounders.com/good-design/
Architect + Entrepreneur: A Field Guide to Building, Branding, and Marketing Your Startup Design Business
http://23o5studio.com.vn/
www.archdaily.com
Bài báo Connection between Startup and Chin-architecture của Fundets and Founders

*) Topica Founder Institute: TOPICA Founder Institute (TFI) là chương trình huấn luyện khởi nghiệp tại Việt Nam dưới sự kết hợp của Tổ hợp giáo dục TOPICA và Founder Institute (chương trình huấn luyện khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon)
(**) Theo số liệu của tổng cục thống kê tháng 1/2016