Nhân dịp Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026–2031, GS.TS.KTS. Zhang Li – Chủ tịch Liên hiệp Hội Kiến trúc sư Thế giới (UIA) – đã gửi lời chúc mừng và những thông điệp ý nghĩa tới Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Tạp chí Kiến trúc trân trọng gửi tới bạn đọc toàn văn chúc mừng. 

Kính chào các đồng nghiệp từ Hội Kiến trúc sư Việt Nam (VAA)!

Tôi vô cùng vinh dự khi có cơ hội được phát biểu trước các bạn. Tôi gửi lời tri ân sâu sắc tới lời mời của Chủ tịch Phan Đăng Sơn cũng như sự ủng hộ không ngừng nghỉ của VAA. Hiện nay, Việt Nam đang là tâm điểm sôi động của giới Kiến trúc trên toàn thế giới. Phong trào sáng tạo và sự đổi mới chuyên môn của Hội KTS Việt Nam cũng mang tính dẫn dắt quan trọng. Với cá nhân tôi, kiến trúc Việt Nam luôn có một sức hút đặc biệt và là nguồn cảm hứng lớn lao. Mỗi lần có dịp tiếp xúc với các KTS Việt Nam, tôi luôn cảm nhận được sự gần gũi, cùng những giá trị và niềm tin mà chúng ta cùng chia sẻ.

Có thể các bạn đang quan tâm xem Hiệp hội Kiến trúc sư Quốc tế (UIA) sẽ tập trung vào điều gì trong nhiệm kỳ tới. Để trả lời, chúng ta hãy cùng nhìn vào 3 thách thức chính:

  • Thách thức đầu tiên: Làm thế nào để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của giới KTS toàn cầu? Thế giới đã không còn “phẳng” như Thomas Friedman từng nói. Ưu tiên về kiến trúc ở mỗi nơi mỗi khác: từ ứng phó biến đổi khí hậu, chống chọi thảm họa, bình đẳng giới, gắn kết xã hội, thiết kế hướng tới con người, vật liệu và thủ công; cho đến các siêu hạ tầng, đô thị nén (mật độ siêu cao), cải tạo chuyển đổi công năng, hay các không gian kỹ thuật số… Không còn một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả. Những cam kết toàn cầu tuyệt vời nhất luôn đạt được thông qua những hành động sáng tạo nhất tại từng địa phương. Không ai hiểu thực tế địa phương hơn chính các Hội quốc gia thành viên và tổ chức khu vực. Do đó, UIA phải lắng nghe và cần thông tin để có thể đưa ra những định hướng đúng đắn. UIA sẽ thúc đẩy để tiếng nói của các hội thành viên được lan tỏa, đồng thời ủng hộ nhiều hơn nữa những sáng kiến từ các bạn.
  • Thách thức thứ hai: Làm thế nào để chinh phục thế hệ KTS trẻ? Sự ủng hộ của giới trẻ không phải là điều hiển nhiên; đó là thứ chúng ta phải nỗ lực giành lấy. Chúng tôi sẽ chủ động tiếp cận, trao cho họ vai trò làm chủ, để họ tin rằng UIA là của họ cũng như của chúng ta vậy. Chúng tôi sẽ nỗ lực xây dựng một mạng lưới KTS trẻ UIA, sẵn sàng đón nhận những ý tưởng nguyên sơ, mới mẻ, hay thậm chí là “kỳ quặc” nhất từ họ. Chúng tôi cũng sẽ đưa thêm nhiều thành viên trẻ vào bộ máy của mình.
  • Thách thức thứ ba: Một vấn đề lớn không thể né tránh: Làm thế nào để làm chủ AI mà không bị nó đánh bại? Chúng ta phải là những người dẫn dắt sự chuyển đổi trong chính nghề nghiệp của mình. Quan điểm cho rằng các đột phá về AI chỉ thuộc về một vài tập đoàn công nghệ khổng lồ là hoàn toàn sai trong ngành kiến trúc.

Thực tế, trong lĩnh vực đô thị và kiến trúc, xu hướng AI hiện nay là sự cộng hưởng giữa trí tuệ chuyên gia và sức mạnh máy tính. AI có thể thay thế những phần việc nặng nhọc, tốn thời gian, nhưng đồng thời sẽ mở ra những chân trời sáng tạo mới.

Không một công ty, quốc gia hay lục địa nào có thể độc quyền định nghĩa cách các kiến trúc sư làm việc với AI. Và đây chính là lúc UIA – với tư cách là tổ chức nghề nghiệp toàn cầu – thể hiện vai trò của mình. Chúng tôi sẽ khởi động chương trình “AI cho Kiến trúc” và kêu gọi sự đóng góp từ các đối tác trong cộng đồng AI. Chúng tôi sẽ bắt đầu từ việc dạy AI hiểu các bản phác thảo của KTS, sau đó đưa ra các quy trình làm việc kết hợp tối ưu giữa người và máy tính. Chúng ta sẽ giúp các KTS giành
chiến thắng trong cuộc chiến chống lại những “thiết kế AI giá rẻ” đang bắt đầu làm vấy bẩn chuyên môn của chúng ta.

Để kết lại: Tại UIA, chúng tôi tin rằng kiến trúc kết nối con người, và UIA kết nối các KTS. Với sự gắn kết ngày càng bền chặt giữa Hội Kiến trúc sư Việt Nam và UIA, chúng ta có thể cùng nhau kết nối tương lai. Tôi rất mong chờ những hợp tác hiệu quả và đơm hoa kết trái hơn nữa giữa VAA và UIA.

Xin chân thành cảm ơn các bạn!

GS.TS.KTS. Zhang Li
Chủ tịch Liên hiệp Hội Kiến trúc sư Thế giới (UIA)
© Tạp chí Kiến trúc