Sự độc đáo của nơi chốn có giá trị to lớn nếu được nhận diện để duy trì và cải thiện nó!

Các tỉnh miền Trung của Việt Nam, bao gồm Thành phố lớn nhất miền Trung là Đà Nẵng, đang phát triển rất nhanh chóng. Điều này đã dẫn đến việc hình thành một số lượng lớn các dự án xây dựng mới, dự án cải tạo cơ sở hạ tầng, và sự tăng trưởng của ngành du lịch đã góp phần cải thiện cuộc sống của người dân ở các vùng ven biển. Tuy nhiên, sự tăng trưởng của miền Trung nói chung và Đà Nẵng nói riêng cũng gặp phải  những thách thức to lớn.

Như với bất kỳ sự tăng trưởng nhanh nào, chúng ta cần có ý thức “tạm dừng” lại để nhận thức và xem xét câu hỏi tại sao và ở đâu những dự án phát triển sẽ được xây dựng, và những tác động lớn nhỏ và lâu dài của các dự án này. 

Cáp treo tại Bà Nà

Rất ít các thành phố trên thế giới được nhớ đến, chỉ nhờ vào kiến trúc của nó. Hầu hết các trung tâm đô thị lớn đều được nhớ đến nhờ vào con người,  văn hóa, lịch sử và không gian sống đô thị: một vị trí bên cạnh một dòng sông lớn, ven bờ đại dương hoặc sông hồ, tại miền núi, hay bên cạnh các không gian tự nhiên nổi bật khác. Ổ miền đất miền Trung này, ngoài những nét đặc trưng về con người, văn hóa và lịch sử của các địa phương, người ta còn được thiên nhiên ban tặng một vẻ đẹp tuyệt vời mà chính từ đó sẽ tạo ra một nguồn tài nguyên dồi dào và vô cùng độc đáo.

Những nguyên tắc cơ bản định hướng cho kiến trúc và thiết kế đô thị là phải bắt nguồn từ những nguồn tài nguyên duy nhất và độc đáo đấy. Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất trong tạo dựng  những thành phố lớn bền vững là cách tiếp cận quy hoạch phát triển gắn với việc 'kế thừa' và sáng tạo ' nhằm tạo nên sự hài hòa với những giá trị độc đáo của địa phương.

Mỗi quyết định về kiến trúc, và quy hoạch đô thị được phê duyệt cũng cần  phải được bắt nguồn từ nguyên tắc này, từ đó, những giá trị cốt lõi của địa phương sẽ được duy trì, tăng cường và sáng tạo thêm ra.

Một trong những thách thức lớn nhất đối với các tỉnh miền Trung  Việt Nam là cần cân bằng giữa nhu cầu của tăng trưởng kinh tế với phát triển bền vững trong điều kiện tăng trưởng nhanh, thịnh vượng và sống động, nhưng lại bảo vệ được các giá trị truyền thống và thiên nhiên.

Hãy xem xét Đà Nẵng như là một ví dụ: thành phố nằm trong một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ – giữa biển và núi. Khu trung tâm thành phố Đà Nẵng trải dài hai bên bờ sông Hàn, một bãi biển tuyệt đẹp hướng ra Biển Đông, và một thành phố dựa lưng vào  núi.

Chính những điều kiện tự nhiên đã giúp nhận diện Đà Nẵng như là một thành phố độc đáo và duy nhất trên thế giới. Ngày  nay, kiến trúc mới  tại Đà nẵng cần tận dụng những ưu điểm này để kiến tạo nên những công trình đẹp.

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất của Đà nẵng trong quá trình phát triển là không chỉ nên quan tâm tới kiến trúc của riêng từng tòa nhà, mà cần quan tâm đến ý tưởng tạo nên công trình hài hòa với cả khu vực và thành phố. Vị trí xây dựng và giải pháp tổ hợp các nhóm công trình hay các tòa nhà cần được hướng đến việc đóng góp vào sự độc đáo của Thành phố trong tương lai.

Trong nỗ lực thiết kế các tòa nhà lớn và các kiến trúc điểm nhấn, các công trình tại Đà nẵng không nên chỉ là sự lặp lại của những công trình khác đã từng được xây dựng tại nhiều thành phố khác , mà nên tìm tòi để có những công trình mới được thiết kế trong bối cảnh riêng của thành phố sẽ làm tăng thêm tính độc đáo, duy nhất của Thành phố này.

Và cuối cùng , cũng nên thận trọng “suy nghĩ về những hậu quả lâu dài" trước khi xem xét các thay đổi các tuyến đường thủy và thảm thực vật. Hai yếu tố này cần được nâng cấp thường xuyên. Việc thiết các tòa nhà cao tầng cần đặc biệt chú ý ảnh hưởng của chúng lên tốc gió luồng, ánh sang,  không khí, và tầm nhìn đô thị.

Sự độc đáo của nơi chốn có giá trị to lớn  nếu được nhận diện để duy trì và cải thiện nó! 

KTS Kathrin Moore

(KTS. Kathrin Moore là một chuyên gia quốc tế về quy hoạch có văn phòng MooreUrban Design tại San Francisco. Trước kia, bà là giám đốc bộ phận quy hoạch tại văn phòng công ty SOM tại San Francisco.  Bà là nguyên chủ tịch của hội đồng tư vấn quy hoạch thuộc Viện Kiến trúc Hoa Kỳ. KTS Kathrin Moore đang cộng tác với TS. KTS. Ngô Viết Nam Sơn tư vấn quy hoạch tầm nhìn cho Viện Quy Hoạch Đà Nẵng trong việc thực hiện Quy Hoạch Chung Đà Nẵng tầm nhìn đến 2025. Bà tốt nghiệp văn bằng Thạc sĩ Kiến trúc tại Yale – Hoa Kỳ)

Bài này thuộc Chuyên đề: Kiến trúc Đương đại Miền trung