Cà phê Xã: Giải Vàng Giải thưởng Kiến trúc Quốc Gia 2024 – 2025

Tọa lạc tại xã Cư Ebur, một khu vực ngoại ô thành phố Buôn Ma Thuột, nơi cư dân xóm Đạo lâu đời vẫn duy trì nếp sống xã hội gắn kết, địa điểm này đang dần thay đổi dưới áp lực của quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Trước bài toán thiết kế một quán cà phê tại đây, nhóm thiết kế đã định hướng tạo nên một công trình kiến trúc không chỉ đáp ứng chức năng thương mại mà còn tôn vinh tinh thần đặc trưng của địa phương. Mục tiêu đặt ra là duy trì sự hài hòa giữa kiến trúc mới và nếp sinh hoạt cộng đồng, đảm bảo rằng công trình không làm mất đi giá trị văn hóa xã hội đã được hình thành qua nhiều thế hệ.

Là một công trình thương mại hoàn toàn có thể vượt lên trên vai trò kinh tế, trở thành một không gian công cộng ý nghĩa. Đây sẽ là nơi gặp gỡ, giao lưu, từ đó tăng cường sự gắn kết và tương tác xã hội giữa các thành viên trong cộng đồng. Bằng cách kế thừa tinh thần của địa điểm, công trình không chỉ đóng góp vào sự phát triển bền vững của khu vực mà còn góp phần bảo tồn và làm phong phú thêm những giá trị nơi chốn, tạo nên một không gian hòa hợp giữa kiến trúc, con người và bối cảnh xã hội.

Giải pháp thiết kế

Cấu trúc nhẹ, rỗng xốp: Ở Cư Ebur, mỗi gia đình có một ngôi nhà chính kiên cố kéo dài ra các không gian xung quanh với kết cấu nhẹ để phục vụ sinh hoạt hàng ngày, giải trí, làm nhà chăn nuôi hoặc làm kho chứa nông cụ, gara xe công nông. Cấu trúc nhẹ này đã tự sẵn có trong nếp sống của cư dân tại đây, vì vậy kiến trúc sư đã kế thừa và phát triển từ giải pháp này.

Sử dụng vật liệu địa phương: Việc sử dụng vật liệu địa phương trong thiết kế kiến trúc không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa. Đây là một xu hướng thiết kế được nhiều kiến trúc sư và chủ đầu tư quan tâm lựa chọn.

Tương quan giữa kiến trúc và cảnh quan: Kiến trúc và cảnh quan là hai yếu tố không thể tách rời trong việc tạo nên một không gian sinh hoạt hài hòa. Hai yếu tố giúp tạo nên một bức tranh tổng thể, nơi con người và thiên nhiên hòa quyện, tương tác lẫn nhau.

Vi khí hậu: Điều hòa vi khí hậu là một khái niệm quan trọng trong thiết kế kiến trúc. Bằng việc áp dụng các giải pháp điều hòa vi khí hậu, chúng ta có thể tạo ra những không gian bền vững, thoải mái và thân thiện với môi trường.

Tính “xã”: Việc đề xuất mô hình mở cũng dựa trên quan sát của nhóm thiết kế khi nhận ra đa phần người dân bản địa yêu thích không gian cà phê cóc, lấp lửng trong ngoài. Vì vậy, công trình phải thể hiện được tính quây quần, các không gian liên kết với nhau và được sử dụng một cách đa dạng.

Đinh Hằng – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc