Tầm quan trọng của Hội KTS trong công tác ĐT và bồi dưỡng nâng cao nghề nghiệp cho KTS

Viện trưởng Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị.

80-architect-tools

Tầm quan trọng của việc đào tạo và bồi dưỡng nâng cao nghề nghiệp cho KTS

Trước khi trở thành KTS, tất cả chúng ta ai cũng phải trải qua 5 năm trên ghế nhà trường Đại học. Những bài giảng đã học trong Nhà trường chủ yếu cung cấp những kiến thức cơ bản để vận dụng vào môi trường thực tế, phần lớn mang tính hàn lâm, chưa đủ để một sinh viên kiến trúc mới ra trường có thể đối mặt với những thách thức mà thực tế đòi hỏi. Họ cần phải được học hoặc tự học trong môi trường hành nghề, học từ kinh nghiệm làm nghề của đồng nghiệp đi trước, học từ trải nghiệm thực tế, từ những thành công hay thất bại của các dự án kiến trúc quy hoạch, những công trình xây dựng đang mọc lên… Hơn nữa, những nguyên lý học trong trường mang tính tổng quát, còn thực tế cuộc sống thì luôn biến đổi. Bài toán mà KTS cần phải giải ngày càng trở nên phức tạp, liên quan tới đa ngành. Đó là những vấn đề liên quan tới biến đổi khí hậu, sự suy giảm của thị trường Bất động sản, sự phân tầng xã hội và bản sắc văn hóa các vùng miền.. là những vấn đề đòi hỏi KTS luôn phải biết làm giàu kiến thức của mình một cách liên tục.

architecture

Đối với KTS đã và đang hành nghề có thâm niên và kinh nghiệm nghề nghiệp thì việc đào tạo nâng cao càng có ý nghĩa. Đào tạo lại sẽ giúp họ cập nhật các kiến thức mới, quan niệm mới và phương pháp tiếp cận mới. Nếu việc đào tạo nâng cao giúp các KTS trẻ nâng cao các kiến thức VH – XH và kinh nghiệm thực tiễn, thì ngược lại nó sẽ giúp các KTS có tuổi, nâng cao trình độ chuyên môn về công nghệ cập nhật thông tin và phương pháp thiết kế. Có thể nói rằng Kiến trúc đã có sự chuyển hóa và biến đổi qua các giai đoạn phát triển của kinh tế văn hóa xã hội. Nếu như từ thời Phục hưng yêu cầu của kiến trúc chỉ là Công năng, Kỹ thuật và Thẩm mỹ thì yêu cầu của kiến trúc ngày nay có nội hàm mở rộng và phức tạp hơn. Phát triển Bền vững là nội dung quan trọng trong sự phát triển của kiến trúc ngày nay. Như vậy, với lực lượng KTS mới ra trường hàng năm từ các trường đào tạo KTS trong cả nước là khoảng 1500-2000, và các KTS trưởng thành và lão thành cố định khoảng 2000 thì việc đào nâng cao KTS của Hội KTS Việt Nam có một ý nghĩa hết sức quan trọng.

Vai trò đào tạo của Hội KTS Việt Nam

737724-architectureHội KTS Việt Nam là một hội nghề nghiệp, nơi hội tụ không chỉ các chuyên gia dày dặn kinh nghiệm, các bậc thầy, các Giáo sư đã có nhiều năm trong nghiên cứu, đào tạo, mà còn có cả các KTS lão thành với các công trình kiến trúc được ghi dấu ấn và các KTS trẻ tài năng đã được vinh danh. Đây là nguồn lực đáng kể và tin cậy để Hội có thể mở những chương trình đào tạo nghề cho các KTS cả về lý luận và thực tiễn. Đồng thời, Hội KTS cũng là nơi hội tụ của hơn 4000 KTS hội viên và khoảng 4000 KTS trẻ của Câu lạc bộ kiến trúc trẻ (CLBKT) của Hội, thuộc các tỉnh thành trong cả nước. Với sự lãnh đạo của Trung ương Hội, và mạng lưới đào tạo được kết nối từ các chi hội cơ sở, các Viện, các trường Đại học, thì Hội thực sự có cơ hội và khả năng để thực hiện sứ mệnh đào tạo nghề của mình một cách thiết thực và hiệu quả.

subjects_-_architecture1Trong 5 năm qua, Ban đào tạo của Hội đã tổ chức nhiều cuộc trao đổi về đào tạo tại các địa phương, tổ chức Câu lạc bộ các trường Đại học đào tạo KTS. Mặc dù hoạt động của Câu lạc bộ (CLB) chưa được triển khai mạnh nhưng nó sẽ hứa hẹn các hoạt động trong thời gian tới. Hội đã tổ chức nhiều khóa đào tạo nâng cao nghiệp vụ cho KTS với các chuyên đề khác nhau như: Đào tạo về Thiết kế tiết kiệm và nâng cao hiệu quả năng lượng, kiến trúc, đào tạo về Quản lý Kiến trúc và Quy hoạch nông thôn mới, Ứng dụng Phong thủy trong Kiến trúc – Quy hoạch… Hội cũng đã chỉ đạo và tạo điều kiện cho các chi hội cơ sở như các Viện, các trường Đại học tổ chức các chương trình hội thảo và Đào tạo có sự tham gia của quốc tế như Thiết kế an toàn phòng cháy trong kiến trúc xây dựng, Thiết kế và Tổ chức không gian công cộng, Kiến trúc bản địa… tại Hà Nội và một số thành phố khác.

School-of-Architecture-banner-fourCác hoạt động đào tạo dù tổ chức ở Trung Ương hay ở các địa phương thì Hội KTS Việt Nam luôn đóng vai trò chủ trì và hỗ trợ kết nối, có chú trọng ưu tiên tới các vùng xa xôi. Ngoài ra, với tư cách là Thành viên của Hội KTS Châu Á và Hội KTS thế giới, Hội KTS Việt Nam có điều kiện để tiếp xúc và trao đổi kinh nghiệm đào tạo với các trường Đại học và các Hội KTS của các nước trên thế giới. Hội cũng đóng vai trò không nhỏ trong việc góp ý và phản biện chương trình đào tạo tại các cơ sở đào tạo của các trường Đại học, từ thực tiễn sử dụng nguồn nhân lực hiện nay và các điều chỉnh cần thiết trong chương trình đào tạo để phù hợp với thực tiễn và đáp ứng với những đòi hỏi về đổi mới đào tạo.

Những định hướng cơ bản của Hội KTS Việt Nam trong đào tạo và bồi dưỡng nâng cao cho KTS trong giai đoạn mới.

Xuất phát từ vai trò và khả năng tổ chức đào tạo của Hội KTS Việt Nam, xuất phát từ sự cần thiết phải nâng cao năng lực hành nghề của KTS Việt Nam thông qua các hoạt động đào tạo của Hội, chúng tôi cho rằng cần phải thiết lập một chương trình đào tạo mới cho KTS Việt Nam trong thời gian tới như sau:

Về mục đích:

Tạo nguồn nhân lực mới thông qua đào tạo của Hội, nhằm nâng cao khả năng chuyên môn, năng lực hành nghề cho các KTS, đáp ứng các yêu cầu ngày càng phức tạp của nghề Kiến trúc trong giai đoạn mới

Về nguyên tắc:

Kết hợp giữa Trung ương và Địa phương, giữa các mạng lưới Viện và các trường Đại học theo nguyên tắc tập trung dân chủ, sử dụng kinh phí hỗ trợ của Hội, các địa phương và các Doanh nghiệp.
Về phương pháp và cách thức tổ chức:
Cần phải thiết lập Ban đào tạo trực thuộc Hội bao gồm đại diện các cơ sở đào tạo KTS lớn và có uy tín, các chuyên gia và các KTS giàu kinh nghiệm. Trong Ban đào tạo cần thiết lập mạng lưới đào tạo bao gồm các trường Đại học, các Viện nghiên cứu và tư vấn (kể cả của nước ngoài) thường xuyên trao đổi qua mạng, và định kỳ sinh hoạt chuyên môn. Chương trình đào tạo luôn đổi mới, sáng tạo, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, đặc điểm địa phương để lên bộ khung chương trình đào tạo và các chuyên đề có ý nghĩa thời sự..Việc đào tạo cần tạo điều kiện tốt nhất cho người học, bao gồm cung cấp các tài liệu phục vụ giảng dạy, giáo trình điện tử, tổ chức các lớp học ở Trung ương và địa phương. Sau các khóa học cần có tổng kết, điều tra rút kinh nghiệm cho các chương trình tiếp theo.

Kết luận:

Đào tạo nâng cao là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hội KTS Việt Nam nhằm tăng cường chất lượng nguồn nhân lực Kiến trúc Quy hoạch và quản lý ở các địa phương. Cần khẳng định vai trò quan trọng của Hội KTS trong việc đào tạo KTS, trong việc kết nối với các chương trình đào tạo KTS, đào tạo cao học của các trường Đại học. Hội KTS Việt Nam là nơi tập hợp các KTS trong cả nước, chắc chắn sẽ có thể mở ra các hoạt động đào tạo chuyên ngành và đa ngành, bổ ích và thú vị, theo hướng phố biến, mở rộng và chất lượng.

PGS.TS.KTS Doãn Minh Khôi
Viện trưởng Viện Quy hoạch Kiến trúc, Đại học Xây dựng

(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 05-2015)