Dự án Lê Phượng Spa & Office tại số 82 Nguyễn Khuyến (Hà Đông, Hà Nội), do văn phòng kiến trúc XMArchitect thiết kế, vừa được trao giải “Best Commercial Architecture” (Thiết kế kiến trúc thương mại xuất sắc nhất) tại Asia Architecture Design Awards (AADA) – một trong những giải thưởng kiến trúc uy tín của khu vực.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, câu chuyện về bản sắc kiến trúc vẫn luôn là chủ đề được quan tâm. Một mặt, các công trình hiện đại với hình khối tối giản, ưu tiên công năng đang dần định hình diện mạo đô thị, nhưng cũng tạo nên những không gian có phần đơn điệu và thiếu kết nối với ký ức kiến trúc. Mặt khác, nhiều chủ đầu tư lựa chọn phong cách tân cổ điển như biểu tượng của sự sang trọng. Tuy nhiên, việc sao chép máy móc các chi tiết phào chỉ, phù điêu trên kết cấu bê tông cốt thép thường khiến công trình trở nên nặng nề, thiếu tính bối cảnh và hiệu quả thị giác.
Đối với dự án Lê Phượng Spa & Office, đội ngũ thiết kế lựa chọn cách tiếp cận mang tính đối thoại: giữ lại tỷ lệ, nhịp điệu và tinh thần của kiến trúc tân cổ điển, đồng thời thích ứng với điều kiện khí hậu nhiệt đới và yêu cầu sử dụng đương đại. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhóm áp dụng phương pháp thiết kế tham số (Parametric Design), triển khai toàn bộ dự án trên nền tảng Rhino kết hợp VisualARQ BIM, đồng thời thực hiện mô phỏng vi khí hậu để tối ưu giải pháp thiết kế.
Khác với cách sử dụng các lớp trang trí mang tính áp đặt, mặt đứng công trình được hình thành từ chính hệ kết cấu. Toàn bộ các chi tiết phào chỉ và phù điêu được lược bỏ, thay vào đó là hệ đường gân và các vòm cuốn phản ánh trực tiếp cấu trúc chịu lực bên trong. Cách tiếp cận này giúp công trình vẫn giữ được tỷ lệ và nhịp điệu đặc trưng của kiến trúc cổ điển, nhưng với ngôn ngữ kiến trúc tinh gọn, mạch lạc và trung thực hơn.
Dấu ấn của tư duy thiết kế đương đại được thể hiện rõ qua hệ thống cửa sổ và các vòm cong trên mặt tiền. Thay vì tuân thủ đối xứng tuyệt đối, kích thước và độ cong của từng ô cửa được điều chỉnh theo kết quả phân tích bức xạ mặt trời và mô phỏng nhiệt. Những khu vực ít chịu tác động của nắng được mở rộng để tăng khả năng lấy sáng tự nhiên, trong khi các vị trí chịu bức xạ lớn được thu hẹp nhằm hạn chế hấp thụ nhiệt. Nhờ đó, lớp vỏ công trình không chỉ đảm nhiệm vai trò tạo hình mà còn hoạt động như một lớp đệm vi khí hậu thụ động, góp phần cải thiện hiệu quả năng lượng và nâng cao chất lượng không gian bên trong.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn sắc vàng đặc trưng – vốn gắn liền với ký ức về những căn biệt thự Pháp cổ tại Hà Nội – giúp công trình hòa nhập một cách tự nhiên và mềm mại vào cảnh quan chung. Nó đóng vai trò như một nhịp nối bằng màu sắc, làm dịu đi sự tương phản với các khối nhà hiện đại xung quanh.
Phần mái của tòa nhà cũng đã “giải phóng” phong cách kiến trúc công trình khỏi hệ mái cổ điển đồ sộ vốn thường tạo cảm giác tù túng, nặng nề ở các công trình giả cổ. Với sự hỗ trợ của thiết kế tham số, toàn bộ quá trình từ phát triển hình học ba chiều của lớp vỏ, tổ chức kết cấu đến phân bổ công năng đều được kiểm soát đồng bộ. Điều này giúp giải quyết hiệu quả bài toán tổ hợp không gian của dự án, cân bằng giữa khu spa cần sự riêng tư, tĩnh lặng và khu văn phòng đòi hỏi tính kết nối, linh hoạt và hiệu quả vận hành.
Lê Phượng Spa & Office là một sự thử nghiệm cẩn trọng trong việc tìm kiếm ngôn ngữ kiến trúc phù hợp cho đô thị Việt Nam hiện đại. Bằng cách tôn trọng những tỷ lệ cơ bản của kiến trúc tân cổ điển, đồng thời mã hóa chúng thông qua tư duy kết cấu chân thực và công cụ tham số, dự án đã mang đến một góc nhìn mới: Quá khứ và hiện tại hoàn toàn có thể đồng hành, miễn là chúng được đặt trên một nền tảng của sự thấu hiểu bối cảnh, câu chuyện và và logic vi khí hậu địa phương.
- Kiến Trúc Sư: Nguyễn Xuân Mẫn, Đỗ Minh Tú, Nguyễn Hoàng Nam, Ngô Đăng Minh
- Ảnh: HM Studio
Tố Uyên – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc
