Hội thảo Quản lý rác thải rắn đô thị – Từ xây dựng chiến lược đến thực tiễn các Thành phố ở Việt Nam

Trước bối cảnh đô thị hoá đang là xu hướng của thế giới, việc quản lý rác thải ở các thành phố ngày càng nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền. Nhằm góp phần vào việc quản lý rác thải đô thị ở Việt Nam, xây dựng tầm nhìn chiến lược về cải thiện chất lượng cuộc sống cho mọi người dân ở khu vực đô thị, UN-Habitat cùng với Liên đoàn đô thị Canada (FCM) đồng tổ chức Hội thảo trực tuyến “Quản lý rác thải rắn đô thị – Từ xây dựng chiến lược đến thực tiễn các Thành phố ở Việt Nam” vào ngày 28/09/2021 vừa qua, trên nền tảng zoom. 

Hội thảo được tổ chức trực tuyến với đại diện nhiều tỉnh thành trên cả nước

Với góc nhìn toàn cảnh về quản lý rác thải tại Việt Nam, Hội thảo đã thu hút sự quan tâm tham dự của nhiều chuyên gia thuộc lĩnh vực đô thị, môi trường, đại diện một số tỉnh thành phố. Trong đó đặc biệt có đại diện thành phố Hội An và thành phố Bắc Giang, đã tham gia và chia sẻ kinh nghiệm của thành phố trước và sau khi áp dụng các chiến lược quản lý rác thải.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Ông Ngô Trung Hải – Tổng thư ký Hiệp hội các đô thị Việt Nam bày tỏ: “Tình hình quản lý rác thải đang là vấn đề rất bức thiết hiện nay, cần nhận được nhiều sự quan tâm hơn từ nhiều cấp, ngành. Thực tế, tính đến nay, Việt Nam cũng đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các nước trên thế giới, với nhiều dự án quốc tế lớn, đặc biệt có Nhật Bản, tuy nhiên, chưa có một mô hình nào thực sự hiệu quả, có thể nhân rộng ra cả nước. Vì vậy, sự kiện với sự hỗ trợ của các chuyên gia Canada sẽ là cơ hội để chúng ta cùng trao đổi và đề ra chiến lược xây dựng dự án quản lý chất thải rắn trong điều kiện đặc thù của từng đô thị, mà thí điểm trước sẽ là đô thị Bắc Giang và Hội An.

Ông Ngô Trung Hải – Tổng thư ký Hiệp hội các đô thị Việt Nam

Ý thức về nguy cơ gây ra bởi quản lý chất thải rắn không đúng cách cũng như tiềm năng từ quản lý chất thải bền vững, nhiều thành phố mong muốn tìm ra giải pháp cho những núi rác thải không ngừng gia tăng. Sau nhiều năm nghiên cứu, các chuyên gia Canada đã triển khai mô hình thực tế quản lý rác thải bền vững tại một số thành phố như Bắc Giang, Hội An, và bước đầu đã có những thành công. Nhằm giúp khách mời có cái nhìn cụ thể hơn về việc xây dựng chiến lược quản lý rác thải, Đại diện Nhóm dự án VnSWM chia sẻ: “Có rất nhiều dự án quốc tế về quản lý rác thải được triển khai ở Việt Nam hay tại nhiều nước đang phát triển khác, mặc dù khi thành công các dự án này mang đến những giá trị không nhỏ, nhưng đa phần, khi thất bại, các dự án sẽ rời đi để lại chúng ta với lượng rác thải lớn. Chính vì vậy, việc đánh giá đúng chiến lược của một dự án, sẽ góp phần không nhỏ vào việc lựa chọn một dự án thành công. Theo chúng tôi, một chính sách đúng đắn phải dựa trên những chính sách xã hội, tốc độ tăng trường dân số, phát triển kinh tế của một đô thị, để từ đó đưa ra những định hướng cho dự án.

Ngoài đánh giá mức độ thành công của dự án quản lý rác thải thông qua đánh giá về chiến lược và định hướng, Bà Maimuna Mohd Sharifv – Giám đốc điều hành UN-Habitat đã giới thiệu bộ công cụ WaCT – Công cụ Đánh giá Thành phố Quản lý Chất thải Thông minh hướng dẫn người đọc thực hiện 7 bước nhằm thu thập dữ liệu về lượng chất thải rắn đô thị phát sinh, thu gom và quản lý tại các cơ sở có kiểm soát. Công cụ bao gồm một hướng dẫn điều tra, khảo sát tổng lượng chất thải rắn đô thị phát sinh, một bảng hỏi giúp xác định chuỗi thu hồi chất thải rắn đô thị và bộ tiêu chí kiểm tra mức độ kiểm soát tác động môi trường tại các cơ sở quản lý chất thải trong thành phố.

Từ chia sẻ các cách đánh giá mức độ thành công của một dự án quản lý chất thải, đại diện một số đơn vị đã chia sẻ về các dự án quản lý rác thải của mình, trong đó nổi bật có dự án do Bà Nguyễn Thị Thu Huyền và Ông Chu Mạnh Trinh – Đại diện UNDP/GEF SGP đã chia sẻ về “Bài học kinh nghiệm điển hình từ quản lý rác thải tổng hợp tại các thành phố ven biển tại Việt Nam”. Bằng cách tập hợp nhiều đối tượng khác nhau trong xã hội, xây dựng con đường đi của rác, và biến việc quản lý rác không còn là công việc của riêng những người thu lượm, hội phụ nữ mà là công việc chung mà ai cũng có thể góp sức.

Thông qua việc học hỏi kinh nghiệm từ các dự án đã thực hiện tại trong nước và quốc tế, hy vọng trong thời gian sắp tới, Việt Nam sẽ có thêm những mô hình quản lý chất thải rắn đô thị phù hợp với điều kiện KT-XH Việt Nam, đảm bảo giảm thiểu nguồn rác thải, tận dụng tối đa được nguồn tài nguyên rác thải trong các ngành, lĩnh vực khác.

Thụy An – TCKT.VN
© Tạp chí Kiến trúc