Ông Võ Ngọc Thành – Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai “Khai thác hiệu quả các nguồn lực để Gia Lai phát triển bền vững”

Đó vừa là định hướng, vừa là mục tiêu trong quá trình phát triển của tỉnh Gia Lai với vai trò thúc đẩy sự phát triển chung của Vùng Bắc Tây Nguyên. Thực hiện Chuyên đề “Kiến trúc Gia Lai – cảnh quan văn hóa”, phóng viên Tạp chí Kiến trúc đã có cuộc phỏng vấn Ông Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai về định hướng phát triển Gia Lai theo hướng bền vững, tiếp tục huy động mọi nguồn lực, khai thác tốt các tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, để phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội – nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân… Trong đó, Ông Võ Ngọc Thành nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm của Tỉnh là: Xây dựng tỉnh Gia Lai thành một tỉnh phát triển mạnh về kinh tế – xã hội, ổn định quốc phòng, an ninh, tiến tới trở thành vùng năng động trong khu vực tam giác phát triển Việt Nam – Lào – Campuchia.

Ông Võ Ngọc Thành: Trong những năm qua, được sự quan tâm của Trung ương, tỉnh nỗ lực phấn đấu xây dựng Gia Lai thành tỉnh có tốc độ xây dựng và phát triển đô thị nhanh trong khu vực Tây Nguyên nói chung và Bắc Tây Nguyên nói riêng.

A1123-tckt-001
Định hướng phát triển khu vực nội đô

Là tỉnh nằm ở vị trí quan trọng trong tam giác phát triển kinh tế xã hội ba nước Việt Nam – Lào – Campuchia, nằm trên hành lang thương mại quốc tế Myanmar, Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan, Bắc Campuchia vào khu vực Tây Nguyên, duyên hải miền Trung thông qua cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh theo QL 19, QL 25 đến cảng biển Quy Nhơn, Quảng Ngãi, Phú Yên… Nằm trên dải hành lang phát triển kinh tế – đô thị Bắc Nam thông qua đường Hồ Chí Minh, QL 14, kết hợp cảng hàng không Pleiku, hành lang kinh tế Đông Tây thông qua QL 19, QL25.

Sau ngày giải phóng năm 1975 tỉnh Gia Lai được hợp nhất với tỉnh Kon Tum thành tỉnh Gia Lai – Kon Tum, đến năm 1991 tỉnh Gia Lai – Kon Tum tách thành hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum, khi đó tỉnh Gia Lai gồm thị xã Pleiku, các huyện Mang Yang, An Khê, Kbang, Kông Chro, Chư Sê, Chư Păh, Chư Prông, Ayunpa, K rông Pa (10 đơn vị hành chính, lấy thị xã Pleiku làm tỉnh lỵ)

Đến nay sau hơn 40 năm phát triển, tỉnh Gia Lai có diện tích tự nhiên là 15.536 km2 với tổng dân số trên 1,3 triệu dân trong đó dân số đô thị gần 40 vạn người, mật độ dân số 85,09 người/km2 (là tỉnh có diện tích lớn nhất và dân số đứng thứ 2 vùng Tây Nguyên). Hiện tại, địa bàn tỉnh có 17 đơn vị hành chính, trong đó có thành phố Pleiku đô thị thuộc tỉnh loại II, thị xã An Khê, thị xã Ayunpa, thị trấn Chư Sê thuộc huyện Chư Sê là đô thị loại IV, 13 huyện có 13 thị trấn là đô thị loại V và 01 khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh.

Phóng viên (P/V): Ông có thể cho biết những thành tựu nổi bật mà tỉnh đã đạt được trong công tác xây dựng và phát triển đô thị tỉnh Gia Lai?

A1123-tckt-002
Định hướng xây dựng Pleiku Thành phố xanh vì sức khỏe

Ông Võ Ngọc Thành: Tỉnh Gia Lai phát triển kinh tế xã hội gắn liền với phát triển đô thị, các chuỗi đô thị theo trục giao thông chính là QL 14, QL 19, QL 25 và trục đường Trường Sơn Đông. Theo đó, các đô thị cơ bản phân bố theo các trục chính này và lấy thành phố Pleiku là trung tâm của vùng Bắc Tây Nguyên và trung tâm tỉnh lỵ Gia Lai. Các chuỗi đô thị của tỉnh Gia Lai nằm trên các trục giao thông cấp quốc gia, thuận tiện về việc giao thương kinh tế văn hoá, xã hội trong tỉnh và liên vùng. Ngoài ra, theo quy hoạch vùng Tây Nguyên có hành lang kinh tế phía Tây theo QL 14C từ huyện Sa Thầy (Kon Tum) đến cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh – Ia H’leo (Đăk Lăk) dài trên 90km. Cùng với hệ thống đường cấp quốc gia, hệ thống tỉnh lộ đã được đầu tư nâng cấp. Từ đó, liên hệ khu vực trong tỉnh, liên hệ vùng được thuận lợi tạo điều kiện để các đô thị hình thành và phát triển khá nhanh.

Địa bàn tỉnh Gia Lai có 18 đô thị đã được lập quy hoạch chung xây dựng, các quy hoạch này được quan tâm rà soát, điều chỉnh theo quy định. Đặc biệt, thành phố Pleiku đang tổ chức điều chỉnh QHCXD đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 lấy mục tiêu định hướng thành phố Pleiku được nâng cấp đô thị loại I trực thuộc tỉnh trước năm 2020 – Hướng tới xây dựng một đô thị giàu bản sắc, đô thị sinh thái, thân thiện với môi trường, thành phố vì sức khoẻ…

Các đô thị động lực của tiểu vùng phía Đông và Đông Nam của tỉnh là An Khê và Ayun pa từng bước đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, đô thị, tập trung quản lý trật tự đô thị, kêu gọi đầu tư các dự án phát triển khu dân cư, dự án hạ tầng cấp nước, thoát nước… để làm cơ sở nâng cấp thành đô thị loại III. Bên cạnh đó, thị trấn Chư Sê đã được công nhận là đô thị loại IV và đang từng bước để hình thành một thị xã mới của tỉnh. Ngoài ra, tại các thị trấn huyện lỵ trên địa bàn tỉnh cũng đã được đầu tư xây dựng đồng bộ, các chức năng như: Khu trung tâm chính trị, hành chính, văn hoá, giáo dục, y tế, thương mại dịch vụ, thể dục thể thao, khu dân cư, an ninh quốc phòng đã được đầu tư xây dựng khang trang, phục vụ tiện ích cho người dân ngày càng tốt hơn, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị đảm bảo yêu cầu phục vụ nhu cầu phát triển đô thị ở địa phương.

A1123-tckt-003
Thành phố Pleiku đang khởi sắc từng ngày

Trong công tác lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết các huyện, thị xã, thành phố đã triển khai kịp thời các quy hoạch trọng điểm, các đồ án có ý nghĩa trong việc phát triển đô thị, phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Trên cơ sở các đồ án quy hoạch, việc tổ chức đầu tư xây dựng theo quy hoạch đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án đầu tư xây dựng, làm cơ sở cấp phép xây dựng và quản lý trật tự đô thị được tốt hơn. Tỉnh hiện đang chỉ đạo Sở Xây dựng hướng dẫn các huyện, thị xã, thành phố tiếp tục rà soát các đồ án quy hoạch, đề xuất xây dựng kế hoạch các dự án phát triển đô thị, nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của tỉnh và cho từng đô thị trong thời gian tới.

P/V: Được biết UBND Tỉnh đã chỉ đạo TP Pleiku điều chỉnh QHC TP Pleiku đến năm 2030, tầm nhìn 2050 theo định hướng phát triển một “Thành phố vì sức khỏe”, ông có thể chia sẻ với độc giả TCKT về chủ trương này và nhiệm vụ chiến lược của Tỉnh trong việc xây dựng “thương hiệu”, nhận diện kiến trúc đô thị Pleiku trong thời gian tới, xứng tầm với vai trò và vị thế của Gia Lai tại khu vực Tây Nguyên?

Ông Võ Ngọc Thành: Riêng với Pleiku, được công nhận là thành phố từ năm 1999. Từ đó đến nay, Đảng bộ chính quyền và nhân dân thành phố luôn chú trọng tập trung cho đầu tư và phát triển. Thành phố có diện tích tự nhiên là 26.199,34 ha; dân số gần 23 vạn dân, gồm 23 đơn vị hành chính với 14 phường và 9 xã. Tốc độ đô thị hoá là 72,12%, một tỷ lệ khá cao so với mặt bằng chung của cả nước.

Diện mạo đô thị Pleiku trong những năm qua phát triển một cách rõ nét, những trục phố chính đã được đầu tư, chỉnh trang, các khu phố thương mại – dịch vụ phát triển sầm uất, các công trình kiến trúc hiện đại được xây dựng mới, đặc biệt công trình cao tầng tạo được điểm nhấn vẻ đẹp hài hòa và nhịp điệu với cảnh quan địa hình Tây Nguyên. Các trụ sở cơ quan được xây dựng mới, tổ hợp công trình liên cơ quan đã được đầu tư làm bộ mặt khu vực trung tâm chính trị – hành chính của tỉnh ngày càng khang trang, sinh động, khu Quảng trường Đại Đoàn Kết – Tượng đài Bác Hồ đã xây dựng hoàn thành năm 2012 làm cho cảnh quan khu trung tâm ngày càng đẹp hơn, thu hút người dân và du khách đến thăm và dâng hương Bác Hồ. Về hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, thành phố đã đầu tư phát triển mạng lưới giao thông tương đối hoàn chỉnh, hệ thống cây xanh, chiếu sáng, cấp thoát nước đã được đầu tư đồng bộ đem lại hiệu quả phục vụ người dân đô thị ngày càng tốt hơn.

Với chủ đề Pleiku – Thành phố cao nguyên xanh vì sức khỏe, quy hoạch chung xây dựng thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang tập trung định hướng khai thác các lợi thế vốn có của Pleiku. Thành phố có các yếu tố tự nhiên khác lạ so với các đô thị ở khu vực Tây Nguyên, ở độ cao trung bình 700-800m so với mực nước biển, có cấu tạo địa hình độc đáo từ miệng núi lửa tạo thành miệng núi lửa âm (Biển Hồ nước, một trong những cảnh quan đẹp và quý giá, nguồn cấp nước sinh hoạt chính cho thành phố), núi lửa dương như núi Hàm Rồng, các núi lửa còn tạo các đồi cao như đồi 37 Pháo binh, đồi Đức Mẹ…và các vùng lõm ruộng trồng lúa, hoa màu nằm giữa đô thị, các khe suối, dòng chảy đi ngang qua đô thị như suối Hội Phú, suối Gia Linh,… Địa hình Pleiku được tạo nên bởi nhiều đồi núi, thung lũng nhưng với độ dốc vừa phải, địa hình không bị chia cắt, tạo nên một đặc trưng riêng của phố núi cao nguyên. Khí hậu ôn hòa mát mẻ, dao động trung bình từ 21,59oC đến 22,3o C. Kết hợp với thảm thực vật đa dạng xanh tốt tạo cho TP Pleiku có môi trường hết sức trong lành và dễ chịu. Con người Gia Lai rất thân thiện, hiếu khách, văn hóa bản địa với nhiều yếu tố đặc sắc, các làng bản như Plei Ốp, Plei Kép… luôn được lãnh đạo tỉnh sát sao chỉ đạo đầu tư tôn tạo, gìn giữ hòa chung trong hình thái kiến trúc cảnh quan của đô thị. Trên địa bàn thành phố hiện nay cũng có khá nhiều cơ sở y tế, phục vụ chăm sóc sức khỏe không chỉ cho người dân trong tỉnh mà còn cho cả người dân các nước bạn Lào, Campuchia. Các yếu tố nêu trên tạo tiền đề cho việc xây dựng thành phố nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe không chỉ cho nhân dân thành phố mà còn phục vụ cho cả du khách đến với Pleiku

Đối với nhận diện kiến trúc đô thị thành phố Pleiku, lãnh đạo Tỉnh đã thống nhất nội dung cần chú trọng những định hướng quan trọng như sau:

  • Tập trung khai thác hiệu quả các giá trị của yếu tố tự nhiên về địa hình, khí hậu và yếu tố mặt nước, thảm thực vật để xây dựng diện mạo thành phố thân thiện với môi trường – TP vì sức khỏe – TP văn minh, hiện đại; kết hợp bản sắc văn hóa đặc trưng địa phương để xây dựng đô thị Pleiku có bản sắc riêng, độc đáo và hài hòa trong hình thái kiến trúc đô thị tổng thể chung của TP Pleiku.
  • A1123-tckt-004Về cấu trúc đô thị của TP Pleiku được định hướng thành 05 khu vực phát triển: Khu vực đô thị trung tâm xác định là khu trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, dịch vụ thương mại và khu vực dân cư nội đô; Khu đô thị tập trung, tăng chiều cao công trình hợp lý, giảm mật độ xây dựng, tăng quỹ đất công cộng, cây xanh…; Khu vực phía Bắc, khai thác hiệu quả cảnh quan Biển Hồ, tạo thảm thực vật sinh thái môi trường xung quanh Biển Hồ, các khu dân cư khu vực này mang hình thái ở kết hợp với kinh tế vườn, cây xanh, mật độ xây dựng thấp; Khu vực Đông Bắc tập trung phát triển công nghiệp có mức độ ô nhiễm thấp, kết hợp với dịch vụ Logistics; Khu vực phía Đông tập trung phát triển vùng nông nghiệp đô thị kết hợp du lịch nghỉ dưỡng, dịch vụ, khuyến khích sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch, hữu cơ, đảm bảo môi trường sinh thái; Khu vực phía Tây định hướng hát triển nông lâm nghiệp kết hợp chăn nuôi, trồng cây dược liệu.
  • Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục kêu gọi các dự án trọng điểm về thương mại – dịch vụ – du lịch, khách sạn 5 sao, sân Golf và các dự án về giáo dục, y tế và các dự án hạ tầng quan trọng khác đáp ứng nhu cầu, phát triển kinh tế xã hội của địa phương và phục vụ cuộc sống cho nhân dân. Trong 05 năm tới thành phố Pleiku sẽ có một diện mạo với kiến trúc cảnh quan đô thị mới và khang trang hơn.

P/V: Xin trân trọng cảm ơn Ông!

Xem thêm: Kiến trúc nhà ở truyền thống của dân tộc Bahnar thuộc các nhóm địa phương phân vùng khí hậu Gia Lai

Thảo Nguyên

(Bài đăng trên Tạp chí kiến trúc số 6/2016)