Festival sinh viên kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV – HUSC 2024: “Huế – Tuổi trẻ với di sản”

Diễn ra trong 5 ngày 20-24/4/2024 tại TP. Huế, Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV đã ghi dấu ấn với sự tham gia của gần 1000 giảng viên, sinh viên kiến trúc và các doanh nghiệp trên toàn quốc cùng những hoạt động bổ ích, mang ý nghĩa thiết thực cho cộng đồng. “Huế – Tuổi trẻ với di sản” là chủ đề xuyên suốt của Festival mang nhiều tầng ý nghĩa, nhằm khám phá những vẻ đẹp di sản của mảnh đất cố đô và khơi gợi sự sáng tạo, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tích cực bảo tồn các di sản – công trình văn hóa quan trọng. Đây cũng là một trong những hoạt động quan trọng của Hội KTS Việt Nam – Hướng tới kỷ niệm ngày Kiến trúc Việt Nam 27/4.  

Festival sinh viên Kiến trúc toàn quốc là hoạt động truyền thống được tổ chức hai năm một lần do Hội KTS Việt Nam chủ trì, lần lượt phối hợp cùng đơn vị đăng cai là các trường đại học đào tạo ngành Kiến trúc trên cả nước. Năm 2024, Hội KTS Việt Nam và Trường Đại học Khoa Học, Đại học Huế phối hợp đồng tổ chức Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV – HUSC 2024 với chủ đề “HUẾ – TUỔI TRẺ VỚI DI SẢN”. Với nhiều hoạt động sôi nổi, Festival đã trở thành sân chơi lớn và bổ ích dành cho sinh viên kiến trúc với những hoạt động sáng tạo – sôi nổi tại các phần thi thiết kế nhanh – ký họa, đồ họa, nhiếp ảnh, sắp đặt; những hội thảo – tọa đàm chuyên môn với sự góp mặt của các chuyên gia, KTS uy tín; những hoạt động giao lưu – kết nối và khảo sát thực tế hệ thống di sản kiến trúc tại cố đô Huế. Thông qua đó, các bạn trẻ đã có cơ hội tìm hiểu về các vấn đề liên quan đến nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản kiến trúc đô thị Huế, về các giải pháp trong bảo tồn di sản và gắn kết di sản trong quá trình phát triển đô thị, xây dựng bản sắc đô thị trên nền di sản văn hóa và thiên nhiên của đô thị Huế.

Ngày 20/4/2024, 26 đoàn trường từ khắp mọi miền đất nước và 3 đoàn trường quốc tế từ Nhật Bản và Thái Lan đã quy tụ tại TP. Huế để hoàn thiện các thủ tục tham dự và nhận không gian trưng bày, triển lãm riêng của mỗi trường. Bầu không khí sôi động và đầy nhiệt huyết của các “kiến trẻ” đã bao phủ khắp các trường Đại học Khoa học, Đại học Huế – Nơi diễn ra các hoạt động chính của Festival.

Ngày 21/04/2024, lãnh đạo Hội KTS Việt Nam và trường ĐH Khoa học, ĐH Huế cùng đại diện giảng viên, sinh viên 29 đoàn trường đã có mặt tại Văn Thánh (Huế) để dâng hương tri ân các bậc tiền nhân với mong muốn thể hiện sự trân trọng đối với truyền thống hiếu học và lòng biết ơn sâu sắc đối với những thế hệ đi trước. Là công trình có tuổi đời hơn 200 năm, Văn Thánh Miếu còn được biết với tên gọi: Văn Miếu Huế, Văn Thánh Miếu Huế, Thánh Miếu… Đây là di tích đánh dấu thời kỳ thịnh trị nhất của Nho giáo. Đồng thời, việc lập Văn Miếu và dựng bia Tiến sĩ còn nhắc lại truyền thống coi trọng hiền tài của ông cha ta. Với lối kiến trúc độc đáo cùng ý nghĩa lịch sử, Văn Thánh Miếu là một trong những địa điểm tham quan yêu thích của nhiều du khách đến Huế tham quan.

Sáng cùng ngày, BTC đã chính thức phát động Cuộc thi Tài năng Sinh viên tại Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV – HUSC 2024 với các chủ đề: Chủ đề thi thiết kế nhanh A: “Tiện ích công cộng gắn với cảnh quan di sản”; Chủ đề thi thiết kế nhanh B: “Tôn vinh cảnh quan di sản Huế” – Tổ chức kiến trúc cảnh quan eo bầu – Thượng Thành; Chủ đề thi ký họa kiến trúc: “Vẻ đẹp cảnh quan di sản kiến trúc Huế”; Chủ đề thi nghệ thuật nhiếp ảnh: “Nét thơ xứ Huế”; Chủ đề thi thiết kế đồ họa: “Di sản Huế và du lịch”.

Tối 21/4, tại Nhà hát Sông Hương, 01 Lê Lợi, TP. Huế, Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV – HUSC 2024 với chủ đề “Huế – Tuổi trẻ với di sản” đã chính thức khai mạc, đánh dấu sự khởi đầu của mùa Festival đáng nhớ và cháy hết đam mê của sinh viên kiến trúc sau 20 năm Festival quay trở lại TP. Huế. Buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo Hội KTS Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, thành phố Huế, trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, cùng đại diện từ các nhà tài trợ, cơ quan, đơn vị ban ngành và các đơn vị truyền thông, báo chí…

Phát biểu tại Lễ khai mạc, ThS. KTS. Nguyễn Thu Phong – Phó Chủ tịch Hội KTS Việt Nam nhấn mạnh: “Hội KTS Việt Nam luôn chú trọng cho công tác bồi dưỡng phát triển các thế hệ KTS ngay từ khi các em còn là sinh viên. Cùng với Giải thưởng Loa Thành dành cho các đồ án tốt nghiệp xuất sắc ngành kiến trúc – quy hoạch trên cả nước, Festival Sinh viên kiến trúc toàn quốc được tổ chức 2 năm 1 lần kể từ 1998 đến nay đã trở thành sự kiện truyền thống có quy mô lớn được các bạn sinh viên kiến trúc mong chờ nhất. Năm 2024, Hội KTS Việt Nam cùng trường ĐH Khoa học, ĐH Huế đã thảo luận và xây dựng các chương trình, hoạt động đặc sắc để chào đón toàn thể giảng viên, sinh viên kiến trúc ở khắp mọi miền đất nước. Chủ đề “Huế – Tuổi trẻ với Di sản” lần này thật sự khai thác tính đặc trưng văn hóa lịch sử kiến trúc của đô thị cố đô, truyền đạt những vấn đề không mới nhưng dưới góc nhìn của những bạn trẻ trong dòng chảy đương đại. Chúng tôi tin rằng sự háo hức chuẩn bị kỹ lưỡng của 26 trường trong nước và 3 trường quốc tế sẽ đem lại những bài thi, tác phẩm sáng tạo và mới mẻ từ những cảm hứng di sản xứ Huế”.

Là đơn vị đăng cai Festival SVKT 2024, PGS.TS. Võ Thanh Tùng, Hiệu trưởng trường ĐH Khoa học, ĐH Huế chia sẻ: “Sự kiện Festival sinh viên kiến trúc lần thứ XIV có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng với trường ĐH Khoa học, ĐH Huế khi đánh dấu mốc tròn 20 năm kể từ lần đăng cai đầu tiên ở Huế năm 2004. Trong tiến trình xây dựng và phát triển nhà trường qua 67 năm, những kỳ tổ chức Festival Sinh viên Kiến trúc đều là những mốc son không thể nào quên. Sự kiện Festival Sinh viên kiến trúc năm nay đặc biệt có sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát từ lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế, đặc biệt hơn nữa khi chương trình được công nhận là một hoạt động chính trong chuỗi Festival Huế 2024. Có thể nói, Festival Sinh viên Kiến trúc lần thứ XIV đã có một thế và lực mới, xứng đáng là Festival đặc biệt nhất từ trước cho đến nay.”

Ngày 22/4/2024, khởi động Hành trình Festival, các đoàn trường đã đến tham quan các công trình di sản, gắn liền với lịch sử và văn hóa vùng đất Cố đô Huế. Các điểm đến bao gồm: Hoàng Thành Huế, Lăng Tự Đức, Lăng Khải Định, Lăng Minh Mạng và trải nghiệm không gian nhà vườn tại Kodo Café, tham quan chùa Thiên Mụ và ngắm hoàng hôn chiều trên sông Hương.

Khởi động từ 8h sáng nhưng các bạn sinh viên kiến trúc đã rất hứng khởi đầy năng lượng tại mỗi điểm tham quan, sẵn sàng khám phá, học hỏi và tiếp thu. Thông qua hoạt động trải nghiệm, chắc chắn rằng mỗi KTS tương lai đã tích lũy thêm được những kiến thức, tư liệu bổ ích cho hành trang phía trước cũng như những ý tưởng cho các phần thi trong ngày tiếp theo.

Tối 22/4, đêm nhạc “Kiến tỏa sáng” đã ghi nhận những màn trình diễn ấn tượng, trở thành một hoạt động giao lưu, kết nối giữa sinh viên các trường. Các bạn trẻ đã có cơ hội thể hiện tài năng nghệ thuật và cá tính riêng của từng đoàn trường trong một sân chơi sôi động, sáng tạo.

Ngày 23/4/2024, gần 800 sinh viên từ 29 đoàn trường chính thức bước vào các phần thi tài năng với 25 nhóm thi được trộn lẫn sinh viên các trường, tạo môi trường giao lưu và phát huy tối đa tinh thần tập thể.

Cũng trong ngày 23/4, các chuyên gia tại Huế đã cùng quy tụ tại Trường ĐH Khoa học, ĐH Huế tham gia 2 hoạt động chuyên môn là tọa đàm “Kiến trúc và công trình gỗ bền vững – Xu hướng xanh của tương lai” (buổi sáng) và Hội thảo “Di sản kiến trúc trong dòng chảy phát triển” (buổi chiều).

Tọa đàm “Kiến trúc và công trình gỗ bền vững – Xu hướng xanh của tương lai” tập trung vào các yếu tố thực tiễn, các diễn giả đã có những phần trình bày ý nghĩa, về công trình kết cấu gỗ bền vững, kiến trúc nhà gỗ Nhật Bản và về Phủ thờ Công chúa Ngọc Sơn, một khu vườn ấn tượng tại Huế. Buổi tọa đàm đã tạo môi trường thảo luận cởi mở với những sáng kiến, giải pháp ứng dụng cho kiến trúc và công trình gỗ tại địa phương, trong bối cảnh thế giới ngày càng tăng cường nhận thức về bảo môi trường, phát triển bền vững.

 

Hội thảo khoa học: “Di sản Kiến trúc trong dòng chảy phát triển” đã trở thành điểm nhấn trọng tâm về học thuật trong khuôn khổ Festival Sinh viên kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV tại Huế khi quy tụ các chuyên gia, nhà nghiên cứu trao đổi, thảo luận nhằm nhận diện bản sắc văn hóa, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản kiến trúc – đô thị, di sản thiên nhiên ở Việt Nam nói chung và Thừa Thiên Huế nói riêng. Theo báo cáo “Mô hình và mô thức bảo tồn bền vững di sản đô thị” của ThS. KTS. Lê Nguyên Phương và KTS. Lê Quang Minh, từ kinh nghiệm thế giới về các mô hình ứng xử với di sản, có thể thấy cách thức bảo tồn bền vững và lâu dài các khu vực di sản truyền thống là Mô hình Cộng sinh di sản, tạo ra các trung tâm mới đảm bảo các nhu cầu về phát triển và việc làm, giảm áp lực lên các khu vực di sản. Mô hình Cộng sinh di sản cũng đồng thời chính là tiền đề để tạo ra các di sản mới. Còn theo TS. KTS. Nguyễn Ngọc Tùng, nhà vườn truyền thống Huế không đơn giản chỉ là hình khối cấu kiện kiến trúc mang giá trị vật thể mà bản thân ngôi nhà còn hàm chứa những giá trị tinh thần. Vì vậy, những nhà vườn truyền thống Huế không phải là những vật thể vô tri mà chúng là những “bảo tàng sống”, nơi chứa đựng rất nhiều điều cuốn hút về nề nếp, gia phong, lối sống, môi trường, văn hóa,… được tạo nên từ mỗi ngôi nhà, mỗi gia đình. Trong xu thế đô thị trung hòa các-bon, TS.KTS. Ngô Minh Hùng cho biết việc bảo tồn các không gian, công trình di tích sẽ thúc đẩy và phát huy giá trị các trung tâm đô thị lịch sử, trung tâm đô thị du lịch, trung tâm văn hóa, thương mại, sáng tạo nghệ thuật, khoa học công nghệ và di sản mới, công viên lịch sử quốc gia, trong đó di sản được gắn kết với các khu đô thị, tái định cư theo mô thức cộng đồng chung sống (cộng sinh) cùng tham gia bảo vệ, vận hành, hoạt động, thụ hưởng thành quả, trở thành hình mẫu về đô thị di sản bền vững tầm quốc gia và quốc tế. Chương trình Hội thảo đã diễn ra dài hơn dự kiến bởi những thảo luận sôi nổi từ các chuyên gia, khách mời, những người quan tâm và dành tình yêu cho di sản với mong muốn đóng góp cho sự phát triển di sản tại Huế cũng như tại nơi có “dấu ấn” của di sản tại Việt Nam.


Ngày 24/4/2024, sau thời gian “căng não” tại các phòng thi, các bạn sinh viên đã tham gia chương trình “Kiến vận động” với các trò chơi tập thể, vận động thể chất và tạo sự gắn kết giữa các đoàn trường tham gia Festival năm nay.

Cùng lúc đó, Hội đồng Giám khảo đã tiến hành chấm thi các nội dung: Không gian trưng bày và triển lãm, mỹ thuật, nhiếp ảnh, đồ họa, thiết kế nhanh A & B. Sức sáng tạo không giới hạn là điều được thể hiện rõ trong từng bài thi của các Kiến. Đây cũng chính là nét đặc trưng khác biệt xoay quanh chủ đề “Huế – Tuổi trẻ với di sản” trong kỳ Festival năm nay.

Tối ngày 24/4/2024, sau 5 ngày sôi nổi và bổ ích, Lễ bế mạc Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV đã diễn ra tại Nghinh Lương Đình (TP. Huế) trong không khí hân hoan, khép lại một mùa Liên hoan thành công rực rỡ, ghi nhận nhiều thành tích từ 29 trường đào tạo KTS trong nước và quốc tế. Gần 50 giải thưởng theo từng phần thi đã được trao tặng cho những cá nhân và tập thể có đạt kết quả xuất sắc trong Festival.

Tại Lễ bế mạc, TS.KTS Phan Đăng Sơn – Chủ tịch Hội KTS Việt Nam nhấn mạnh: “Festival sinh viên kiến trúc năm nay đã khẳng định thông điệp đột phá từ Hội KTS Việt Nam về cách tiếp cận với di sản: Tuổi trẻ cần trở thành một lực lượng chính, đóng vai trò chủ thể trong góp phần phát huy, phát triển các giá trị di sản – Một quan niệm mà trước đây không dễ gì được chấp nhận từ triết lý truyền thống”. 

Trước khi chính thức bế mạc Festival XIV, nghi thức truyền thống trao cờ cho đơn vị đăng cai tiếp theo đã được thực hiện. Theo đó, trường ĐH Việt Đức (tại TP Bến Cát, tỉnh Bình Dương) sẽ là đơn vị đăng cai Festival Sinh viên kiến trúc toàn quốc lần thứ XV.
Nằm trong chuỗi chương trình chung của Festival Huế 2024 – Lễ hội Mùa hạ với chủ đề “Kinh thành tỏa sáng”, Festival Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XIV đã quy tụ gần 1000 giảng viên, sinh viên kiến trúc trong nước và quốc tế đến tham dự và trở thành một trong những sự kiện quan trọng của TP. Huế nhằm tăng cường hợp tác phát triển về văn hóa, giáo dục, đào tạo, đóng góp cho sự phát triển toàn diện cả về kinh tế, văn hóa – xã hội của địa phương.

Liên hoan Sinh viên kiến trúc 2024 đã khép lại với sự sôi động cùng những kỷ niệm đáng nhớ của các thầy, cô và các bạn sinh viên kiến trúc trên khắp cả nước. Hẹn gặp lại các bạn sinh viên và thầy cô tại Liên hoan Sinh viên Kiến trúc toàn quốc lần thứ XV năm 2026!

Nguyễn Ánh Dương
(Bài đăng trên Tạp chí Kiến trúc số 3-2024)